Đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam 350 km/h khi nào khởi công?

Một trong những dự án hạ tầng lớn nhất lịch sử Việt Nam đang tiến gần hơn đến giai đoạn triển khai thực tế. Theo kế hoạch đang được Bộ Xây dựng triển khai, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam đang thực hiện các bước chuẩn bị để tiến tới khởi công trong giai đoạn 2026–2028, với mục tiêu lớn là cơ bản hoàn thành vào năm 2035.

Đây là tuyến đường sắt có tốc độ thiết kế 350 km/h, dài khoảng 1.541 km, nối ga Ngọc Hồi tại Hà Nội với ga Thủ Thiêm tại TP.HCM.

Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, tuyến dự kiến đi qua 15 tỉnh, thành phố. Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 1,713 triệu tỷ đồng, tương đương 67,34 tỷ USD.

Nếu đã theo dõi những dự án hạ tầng lớn đủ lâu, tôi nghĩ đây là lúc chúng ta nên quan tâm đến dự án này nhiều hơn.

Nhưng không phải để vội hỏi:

“Đất quanh ga nào sẽ tăng giá?”

Mà trước tiên phải hiểu dự án thực sự đang ở đâu và còn những bước nào trước khi những đoàn tàu 350 km/h có thể chạy trên tuyến Bắc – Nam.

Theo thông tin cập nhật từ Bộ Xây dựng, công tác lập, thẩm định, phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi và khởi công dự án được bố trí thực hiện trong khoảng từ quý IV/2026 đến quý IV/2028.

Mục tiêu tổng thể là cơ bản hoàn thành dự án vào năm 2035.

Trước đó, phương án chuẩn bị dự án từng đặt mục tiêu khởi công vào cuối năm 2027. Điều này cho thấy mốc khởi công vẫn phụ thuộc rất nhiều vào tốc độ hoàn thành báo cáo nghiên cứu khả thi, giải phóng mặt bằng, tái định cư, lựa chọn công nghệ và tổ chức đầu tư.

Vì vậy, nếu nói cho chính xác ở thời điểm hiện tại:

Dự án đang được chuẩn bị để tiến tới khởi công trong giai đoạn 2026–2028; không nên hiểu rằng toàn tuyến chắc chắn sẽ đồng loạt khởi công vào một ngày cố định khi các thủ tục chuẩn bị vẫn đang được triển khai.

Đây là điểm rất quan trọng, đặc biệt với những người đang quan tâm đến bất động sản dọc tuyến.

Theo cập nhật của Bộ Xây dựng sau sắp xếp địa giới hành chính, tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam đi qua:

Hà Nội, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Đồng Nai và TP.HCM.

Nếu bạn từng đọc thông tin tuyến đi qua 20 tỉnh, thành thì con số đó không hẳn sai.

Nghị quyết 172/2024/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 30/11/2024 xác định tuyến đi qua 20 tỉnh, thành theo địa giới hành chính tại thời điểm đó. Sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, tài liệu cập nhật của Bộ Xây dựng hiện sử dụng con số 15 tỉnh, thành phố.

Toàn tuyến được đầu tư mới theo tiêu chuẩn:

  • Đường đôi, khổ ray 1.435 mm
  • Điện khí hóa
  • Tốc độ thiết kế 350 km/h
  • Tải trọng 22,5 tấn/trục
  • 23 ga hành khách
  • 5 ga hàng hóa
  • Điểm đầu: ga Ngọc Hồi, Hà Nội
  • Điểm cuối: ga Thủ Thiêm, TP.HCM

Dự án chủ yếu phục vụ vận tải hành khách, đồng thời đáp ứng yêu cầu lưỡng dụng và có thể vận tải hàng hóa khi cần thiết.

Sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 1.713.548 tỷ đồng, tương đương 67,34 tỷ USD. Thời gian thực hiện dự án được xác định trong giai đoạn 2025–2035.

Nhìn những con số này mới thấy đây không đơn thuần là làm thêm một tuyến đường sắt.

Đây gần như là xây dựng lại một trục giao thông Bắc – Nam hoàn toàn mới.

Nếu dự án được triển khai đúng kế hoạch, điều dễ nhìn thấy nhất chắc chắn là thời gian di chuyển giữa các đô thị lớn được rút ngắn.

Nhưng theo tôi, giá trị lớn hơn nằm phía sau chuyện đi nhanh.

Một tuyến giao thông chạy xuyên Việt sẽ giúp các trung tâm kinh tế kết nối với nhau thuận tiện hơn. Doanh nghiệp có thêm lựa chọn trong việc tổ chức sản xuất, phân bố lao động và tiếp cận thị trường.

Du lịch giữa các địa phương cũng có thêm điều kiện phát triển.

Những khu vực có ga đường sắt nếu được kết nối tốt với đường bộ, sân bay, khu công nghiệp và trung tâm đô thị có thể thu hút thêm dịch vụ, thương mại và dân cư.

Với người dân, cơ hội không chỉ là đi Hà Nội – TP.HCM nhanh hơn.

Một người có thể sống ở một địa phương nhưng tiếp cận việc làm, giáo dục, y tế hay thị trường ở một đô thị khác thuận tiện hơn rất nhiều so với hiện nay.

Đó mới là cách hạ tầng giao thông làm thay đổi đời sống.

Đây là chỗ tôi nghĩ người mua bất động sản phải đặc biệt tỉnh táo.

Mỗi khi xuất hiện một dự án hạ tầng lớn, câu chuyện đầu tiên trên thị trường thường là:

“Mua đất ở đâu để đón đầu?”

Tôi đã chứng kiến khá nhiều chu kỳ bất động sản và có một điều rất rõ:

Quy hoạch tạo ra kỳ vọng, nhưng kỳ vọng không phải lúc nào cũng tạo ra giá trị thật.

Giữa việc một vị trí được dự kiến có ga và việc ga đó vận hành thực tế còn rất nhiều bước.

Phải xác định hướng tuyến.

Xác định ranh giới.

Giải phóng mặt bằng.

Xây dựng ga.

Làm đường kết nối.

Hình thành dịch vụ.

Và cuối cùng phải có đủ người sử dụng.

Theo Nghị quyết 172/2024/QH15, dự án sơ bộ cần khoảng 10.827 ha đất và số người cần tái định cư ước khoảng 120.836 người. Chỉ riêng quy mô giải phóng mặt bằng này cũng cho thấy quá trình triển khai không hề đơn giản.

Bởi vậy, nghe tin “gần ga đường sắt tốc độ cao” chưa đủ để quyết định mua bất động sản.

Tôi sẽ kiểm tra thêm ít nhất ba chuyện:

Vị trí ga đã đủ rõ chưa?

Từ ga kết nối vào đô thị như thế nào?

Giá đất hiện tại đã tăng trước bao nhiêu năm kỳ vọng rồi?

Đặc biệt câu thứ ba rất quan trọng.

Một khu vực có tương lai tốt nhưng giá hôm nay đã phản ánh hết tương lai 10 năm tới thì chưa chắc còn là khoản đầu tư tốt.

Nhìn những nước đã phát triển đường sắt tốc độ cao, nhà ga không đơn giản là nơi hành khách bước lên và xuống tàu.

Nếu quy hoạch tốt, khu vực xung quanh ga có thể trở thành một đầu mối mới về thương mại, văn phòng, dịch vụ, nhà ở và giao thông công cộng.

Nhưng điều đó không tự nhiên xảy ra chỉ vì có một nhà ga.

Để bất động sản thực sự hưởng lợi, khu vực đó còn cần đường kết nối, việc làm, dân cư, dịch vụ và khả năng tiếp cận thuận tiện.

Tôi cho rằng đây mới là điều nhà đầu tư nên theo dõi trong vài năm tới.

Đừng chỉ theo dõi giá đất quanh ga tăng bao nhiêu.

Hãy theo dõi những gì thực sự đang được xây quanh nhà ga đó.

Trong giai đoạn chuẩn bị hiện nay, một trong những công việc quan trọng nhất là hoàn thiện báo cáo nghiên cứu khả thi.

Theo Bộ Xây dựng, báo cáo giữa kỳ của báo cáo nghiên cứu khả thi được đặt kế hoạch hoàn thành trong tháng 6/2027.

Công tác giải phóng mặt bằng được tách thành các dự án độc lập do các tỉnh, thành phố có tuyến đi qua thực hiện, với kế hoạch hoàn thành vào quý IV/2028.

Đây mới là những mốc người quan tâm dự án nên theo dõi.

Bởi với bất động sản, có một nguyên tắc tôi luôn thấy đúng:

Đừng chỉ nghe tương lai được kể như thế nào. Hãy nhìn xem tương lai đó đang được triển khai đến đâu.

Một dự án hạ tầng thực sự bước từ giấy ra ngoài đời khi chúng ta bắt đầu nhìn thấy mặt bằng được bàn giao, công trường được hình thành, kết nối giao thông được xây dựng và tiến độ được thực hiện liên tục.

Nếu được hoàn thành đúng định hướng, tuyến đường sắt này có thể tạo ra thay đổi lớn hơn rất nhiều so với câu chuyện giao thông.

Khoảng cách kinh tế giữa các địa phương có thể được thu hẹp.

Doanh nghiệp có thêm lựa chọn đặt nhà máy, văn phòng và trung tâm dịch vụ ngoài hai đô thị lớn.

Người lao động có thêm khả năng lựa chọn nơi sống và nơi làm việc.

Các đô thị có ga đường sắt có cơ hội hình thành thêm những trung tâm kinh tế mới nếu quy hoạch tốt.

Và quan trọng hơn, Việt Nam còn có cơ hội hình thành một ngành công nghiệp đường sắt trong nước, từ xây dựng, vật liệu đến thiết bị và công nghệ.

Vì vậy, tôi nghĩ câu chuyện đáng quan tâm nhất của tuyến đường sắt 350 km/h không phải là:

“Chỗ nào sẽ sốt đất?”

Mà là:

“Khi tuyến đường này thực sự hình thành, nó sẽ thay đổi cách người Việt sống, làm việc và di chuyển như thế nào?”

Đó mới là giá trị lớn nhất của một dự án hạ tầng hơn 67 tỷ USD.

Còn với người mua bất động sản, hãy giữ một nguyên tắc đơn giản:

Hạ tầng thật tạo ra giá trị thật. Còn kỳ vọng chỉ đáng trả tiền khi mức giá vẫn còn hợp lý.

Nhathat.com sẽ tiếp tục cập nhật những thay đổi về quy hoạch, hạ tầng và thị trường bất động sản theo hướng thông tin thật, nhu cầu thật và giá trị sử dụng thật, để người mua có thêm dữ liệu trước mỗi quyết định xuống tiền.