Không phải ai có ruộng cũng tự canh tác được. Ở xã Lạc Dương, nhiều hộ cho thuê lại phần ruộng rau, rẫy cà phê để có thu nhập ổn định, còn người thuê là nông dân giỏi nghề hoặc doanh nghiệp nhỏ trồng rau, hoa, dâu tây.
Ai cần thuê đất ở đây
Người thuê phổ biến là các hộ trồng rau, hoa ở Đạ Sar muốn mở rộng, nhóm thanh niên làm nông nghiệp công nghệ cao, hoặc người từ nơi khác đến thử trồng dâu tây, atiso. Một số cơ sở du lịch thuê vườn cho khách trải nghiệm hái quả.
Ruộng rau, hoa ở Đạ Sar
Đạ Sar cũ có vài nghìn héc ta rau và hoa, đường nội đồng tốt, nguồn nước tưới tương đối chủ động. Đây là khu được tìm thuê nhiều nhất. Ruộng đã có nhà kính, hệ thống tưới nhỏ giọt thì được ưu tiên.
Rẫy đồi phía Đạ Nhim, Đạ Chais
Phía đông của xã chủ yếu là rẫy cà phê, ngô trên đồi. Người thuê thường nhận chăm rẫy cà phê có sẵn, chia sản lượng hoặc trả tiền thuê theo năm. Rẫy xa đường cần tính thêm công vận chuyển.
Thời hạn thuê bao lâu là hợp
Rau ngắn ngày có thể thuê theo vụ hoặc một hai năm. Trồng hoa, dâu tây trong nhà kính cần thời hạn dài hơn, từ năm năm trở lên mới đủ thu hồi vốn đầu tư. Cà phê là cây lâu năm, thời hạn càng dài càng phù hợp.
Nhà kính thuộc về ai
Nếu người thuê dựng nhà kính mới, hợp đồng phải ghi rõ khi hết hạn thì tháo dỡ, bàn giao hay bên cho thuê mua lại. Nếu nhà kính có sẵn, cần lập biên bản tình trạng lúc giao nhận, ai sửa khi hỏng.
Nước tưới và mương chung
Ruộng ở xã Lạc Dương thường dùng chung mương, chung hồ chứa với nhiều hộ. Người thuê nên được chủ đất giới thiệu với các hộ dùng chung, biết lịch chia nước, trách nhiệm nạo vét mương mỗi mùa. Không có nước thì không trồng được gì.
Những điều nên có trong hợp đồng
- Vị trí, diện tích, số thửa trên bản đồ địa chính.
- Thời hạn thuê, cách gia hạn và điều kiện chấm dứt sớm.
- Cách trả tiền thuê, theo năm hay theo vụ.
- Công trình được dựng, việc tháo dỡ khi hết hạn.
Không làm thay đổi mục đích đất
Đất nông nghiệp thuê để canh tác thì chỉ dùng để trồng trọt, chăn nuôi theo quy định. Người thuê không tự ý xây nhà kiên cố, đổ bê tông diện rộng hay đào ao lớn khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của chủ và phép của xã.
Thuốc bảo vệ thực vật và đất
Chủ ruộng thường lo người thuê dùng quá nhiều phân hóa học, thuốc trừ sâu, làm đất bạc màu. Hai bên nên thỏa thuận cách canh tác, có thể quy định luân canh, bón phân hữu cơ, để khi trả lại đất vẫn còn tốt.
Nhân công địa phương
Người thuê đến từ nơi khác thường cần thuê thêm nhân công trong thôn. Đồng bào K'Ho ở xã có kinh nghiệm làm rẫy, làm vườn lâu năm. Trả công sòng phẳng, đúng hẹn sẽ giữ được người làm lâu dài.
Lán trại cho người canh tác
Ở ruộng xa nhà, người thuê cần một lán nhỏ để nghỉ trưa, cất nông cụ, phân bón. Lán tạm, dễ tháo dỡ thường được chấp nhận. Nhà ở kiên cố trên đất nông nghiệp thì không. Hỏi trước chủ đất và xã để tránh rắc rối.
Thời tiết vùng cao
Sương muối có thể xuất hiện ở thung lũng thấp vào đêm lạnh. Mưa đá hiếm nhưng vẫn có. Mùa mưa dài gây úng ở ruộng trũng. Người thuê nên hỏi các hộ xung quanh về những mùa thất thu trước đây để chuẩn bị.
Tiêu thụ nông sản
Rau, hoa trồng ở Đạ Sar có thương lái thu mua tận ruộng, đưa về Đà Lạt. Cà phê, hồng ở Đạ Nhim, Klong Klanh bán cho đại lý ven Quốc lộ 27C. Có đầu ra trước khi xuống giống sẽ giảm rủi ro đáng kể.
Tiền thuê trả theo cách nào
Có hộ nhận tiền mặt đầu năm, có hộ chia theo sản lượng thu hoạch. Với cà phê, cách chia theo tỉ lệ khá phổ biến vì chia sẻ rủi ro mất mùa. Ghi rõ cách tính, thời điểm trả và cách xử lý khi thiên tai.
Bảo hiểm và rủi ro
Nhà kính, hệ thống tưới đắt tiền nên được tính chuyện bảo hiểm tài sản. Gió lốc, mưa đá ở vùng núi có thể làm rách mái nilon chỉ trong một buổi. Thỏa thuận trước ai chịu thiệt hại phần nào.
Đăng ký hợp đồng thuê
Hợp đồng thuê đất có thể công chứng hoặc chứng thực tại Ủy ban xã Lạc Dương. Thuê dài hạn nên đăng ký để có hiệu lực với bên thứ ba, nhất là khi chủ đất muốn bán hay thế chấp trong thời gian cho thuê.
Khi hết hạn thuê
Thời điểm trả đất nên rơi vào cuối vụ, tránh lúc cây đang lên. Hai bên cùng đi kiểm tra, đối chiếu biên bản bàn giao ban đầu. Nếu muốn thuê tiếp, đàm phán sớm vài tháng để người thuê kịp lên kế hoạch.
Tìm đất cho thuê ở Lạc Dương
Ruộng, rẫy cho thuê ở xã Lạc Dương được cập nhật trên Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Xã Lạc Dương; tham chiếu nhóm đất nông nghiệp để so với xã khác.