Nhiều chủ đất ở xã Hòa Thắng không trực tiếp canh tác, trong khi có người muốn trồng trọt mà chưa đủ vốn mua đất. Hợp đồng thuê đất giúp hai bên gặp nhau.
Bài viết gợi ý những điểm cần chú ý khi thuê hoặc cho thuê đất sản xuất ở xã Hòa Thắng.
Những loại đất hay được thuê
Phổ biến nhất là rẫy trồng đậu phộng, khoai mì, dưa; tiếp đến là vườn điều, vườn xoài và một số diện tích rừng trồng. Ruộng ở vùng trũng cũng được cho thuê theo vụ.
Thuê ngắn theo mùa hay dài hạn
Hợp đồng từng mùa hợp với cây ngắn ngày, ít rủi ro cho cả hai bên. Thuê nhiều năm phù hợp với cây lâu năm hoặc rừng trồng, người thuê có thời gian thu hồi vốn đầu tư.
Cách trả tiền thuê
Có thể trả một lần đầu kỳ, trả theo năm hoặc chia theo sản lượng thu hoạch. Cách chia sản lượng giảm áp lực tài chính cho người thuê nhưng cần thỏa thuận rõ cách cân đong và thời điểm chia.
Nước tưới do ai lo
Giếng khoan, máy bơm, đường ống và tiền điện bơm nước là khoản lớn ở vùng cát. Hợp đồng nên ghi rõ bên nào đầu tư, bên nào sửa chữa, khi hết hạn thiết bị thuộc về ai.
Hàng rào chắn gió và cát
Hàng keo, phi lao hay rào lưới quanh thửa giúp bảo vệ cây trồng khỏi gió bấc và cát bay. Nếu người thuê trồng thêm hàng chắn gió, hai bên cần thỏa thuận về quyền sở hữu số cây đó khi trả đất.
Cải tạo đất trong thời gian thuê
Người thuê thường phải bón phân hữu cơ, làm luống, đào mương để đất cát cho năng suất. Thời hạn thuê ngắn khiến họ ngại đầu tư. Hợp đồng dài hơn hoặc có điều khoản bù đắp chi phí sẽ khuyến khích việc chăm đất.
Những mục cần ghi trong hợp đồng
- Vị trí, diện tích, số thửa và tờ bản đồ.
- Thời hạn thuê, giá thuê và cách thanh toán.
- Quyền và nghĩa vụ về nước, điện, cây trồng.
- Cách xử lý khi một bên muốn chấm dứt sớm.
Chủ đất cần lưu ý gì
Không được cho thuê đất vào mục đích trái với loại đất ghi trên sổ, ví dụ dựng nhà kiên cố trên đất trồng cây. Chủ đất vẫn chịu trách nhiệm trước chính quyền nếu đất bị sử dụng sai mục đích.
Người thuê cần lưu ý gì
Kiểm tra người cho thuê có đúng là chủ sử dụng hợp pháp, đất có đang thế chấp hay tranh chấp không. Đất chung của nhiều người cần có sự đồng ý của tất cả đồng chủ.
Công chứng hay chỉ viết tay
Hợp đồng thuê đất nông nghiệp có thể công chứng, chứng thực hoặc lập giấy tay có người làm chứng. Văn bản có công chứng an toàn hơn khi xảy ra tranh chấp hay khi đất được chuyển nhượng cho người khác.
Đất nằm trong quy hoạch
Thửa đất thuộc diện quy hoạch dự án du lịch có thể bị thu hồi giữa chừng. Hợp đồng nên dự liệu tình huống này, ai nhận tiền bồi thường cây trồng, ai nhận phần bồi thường đất.
Thuê đất rừng sản xuất
Thuê đất rừng để trồng keo cần chu kỳ ít nhất năm đến bảy năm. Hai bên nên thống nhất ai được khai thác gỗ, chia lợi nhuận ra sao và trách nhiệm phòng cháy rừng trong mùa khô.
Giao đất ngay trước mùa mưa giúp người thuê kịp làm đất, xuống giống. Giao giữa mùa khô thì phải chuẩn bị nước tưới từ đầu. Chọn thời điểm hợp lý giúp vụ đầu tiên thành công.
Ai thường đi thuê đất
Người thuê đất ở xã Hòa Thắng có thể là nông dân trong xã muốn mở rộng diện tích, hộ từ các xã lân cận tìm đất trồng đậu phộng, hoặc doanh nghiệp nhỏ cần vùng nguyên liệu. Mỗi nhóm có nhu cầu khác nhau về quy mô, thời hạn và mức đầu tư hạ tầng.
Bàn giao và nhận lại đất
Lúc giao đất, hai bên nên cùng đi thực địa, chụp ảnh hiện trạng, ghi lại số cây, giếng, hàng rào có sẵn. Khi hết hạn, việc đối chiếu với biên bản ban đầu giúp tránh tranh cãi về hư hỏng hay tài sản để lại.
Thuế và nghĩa vụ liên quan
Thu nhập từ cho thuê tài sản có thể phải kê khai thuế nếu vượt ngưỡng quy định. Chủ đất nên tìm hiểu nghĩa vụ này hoặc hỏi cơ quan thuế khu vực. Người thuê không phải nộp thuế sử dụng đất thay cho chủ, trừ khi hợp đồng có thỏa thuận khác.
Chọn cây phù hợp với đất thuê
Đất cát ở xã Hòa Thắng hợp với cây chịu hạn như đậu phộng, mì, điều. Người thuê mới nên thử một phần diện tích trước, đánh giá năng suất rồi mới mở rộng toàn bộ thửa.
Giải quyết khi có tranh chấp
Ưu tiên thương lượng, sau đó nhờ trưởng thôn hoặc tổ hòa giải ở cơ sở. Nếu vẫn không thống nhất, các bên có thể đề nghị ủy ban xã Hòa Thắng hòa giải trước khi đưa ra tòa.
Tìm đất nông nghiệp cho thuê xã Hòa Thắng
Các thửa đất nông nghiệp ở xã Hòa Thắng hiện tìm người canh tác có ở Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Hòa Thắng; đất sản xuất cho thuê hoặc bán ở các nơi khác có trong mục đất nông nghiệp.