Thôn Thái Lai của xã Tiến Thắng gắn với đền Thái Lai, nơi tương truyền vợ chồng tướng Hùng Bảo, Trần Nương lập cung canh giữ mộ cha. Quanh làng là những khuôn viên nhà riêng có cổng, sân gạch, vườn cây, nhiều nhà đã ở qua ba bốn đời.
Đây là ghi chép cho người đang để mắt tới một khuôn viên kiểu ấy.
Nhà riêng ở làng gồm những gì
Một khuôn viên nhà riêng ở xã Tiến Thắng thường có nhà chính, nhà ngang, bếp, sân và vườn. Có nhà còn giếng khơi, bể nước mưa.
Đền Thái Lai được kể là liên quan đến mộ Trần Công, thân phụ của Trần Nương. Câu chuyện này là truyền thuyết của làng, nhưng nó giúp hiểu vì sao người Thái Lai coi trọng đất cha ông đến vậy.
Đọc sổ cho kỹ
Sổ ghi phần đất ở, phần đất vườn, thời hạn dùng đất và nhà trên đất. Nhà xây thêm sau khi cấp sổ có thể chưa được ghi.
Nên bổ sung trước khi ký hợp đồng.
Ở nhiều nhà riêng của xã Tiến Thắng, nhà ngang trước kia là chuồng trâu, kho thóc, nay được sửa thành phòng ngủ hay bếp. Kiểm tra móng và mái phần này vì thường xây sơ sài.
Sổ đứng tên hộ
Sổ cấp từ lâu thường đứng tên hộ gia đình. Khi bán, những người có quyền trong hộ ở thời điểm cấp sổ đều phải ký.
Đất hương hỏa, nhà thờ họ
Một số khuôn viên có gian thờ họ. Phần đất này thường cần cả dòng tộc đồng thuận mới chuyển nhượng được.
Nếu một thành viên trong hộ đã mất, cần làm thủ tục khai nhận di sản trước. Việc này có thể mất vài tuần, nên tính vào lịch giao dịch.
Nhà gỗ cũ
Nhà ngói khung gỗ còn ở nhiều thôn. Kiểm tra mối mọt, chân cột ẩm, mái võng.
Đi cùng một người thợ có kinh nghiệm sẽ đỡ lo.
Hỏi thẳng người bán gian thờ có nằm trong phần đất định bán không. Nếu có, dòng họ thường muốn giữ lại hoặc di dời, và phải thống nhất trước bằng văn bản.
Sửa lại hay xây mới
Có người giữ nhà gỗ, thay ngói, nâng nền. Có người phá dỡ để xây nhà mái bằng.
Cốt nền mới nên cao hơn đường thôn.
Nhà gỗ lâu năm có những cấu kiện đẹp mà nay khó tìm. Nếu định giữ, nên mời thợ mộc chuyên nhà cổ xem trước.
Sân vườn
Sân gạch để phơi thóc, ngô, tổ chức giỗ. Vườn trồng cây ăn quả, rau.
Sân rộng còn là chỗ đỗ ô tô khi có khách.
Ranh giới khuôn viên
Bờ rào, tường thấp, rãnh nước là ranh giới quen thuộc. Qua nhiều năm, mốc có thể lệch.
Đo lại trước khi đặt cọc.
Sân đất cũ dễ lún khi lát gạch nặng. Nếu định đỗ ô tô, cần làm lớp nền chắc hơn.
Các thôn nhiều nhà vườn
Ngoài Thái Lai, các thôn Bạch Trữ, Thanh Vân, Phú Hữu, Kim Diến còn nhiều khuôn viên rộng. Văn Lôi, Phú Mỹ, Yên Bài đông đúc hơn.
Mời các nhà liền kề cùng ký vào tờ xác nhận mốc, chuyện cãi cọ về sau sẽ bớt hẳn. Nên làm trước khi ký hợp đồng mua bán.
Kiểm tra trước khi đặt cọc
- Tên trên sổ trùng với căn cước người bán?
- Nhà có đang thế chấp?
- Thuế đất các năm đã nộp đủ?
- Có ai trong hộ phản đối việc bán?
Ở Thanh Vân và Phú Hữu, nhiều khuôn viên vẫn còn ao nhỏ trong vườn. Kiểm tra ao có nằm trong thửa của mình hay là đất công.
Người bán ở xa
Nhiều chủ nhà đã chuyển lên phố hoặc ra nước ngoài, nhờ anh em ở làng đứng ra giao dịch. Văn bản nhờ ấy phải qua công chứng, ghi rõ phạm vi.
Cây lâu năm
Cây nhãn, cây vải, bụi tre trong vườn cho bóng mát nhưng rễ có thể làm nứt sân. Hỏi ý chủ cũ trước khi chặt.
Trường hợp người bán ở nước ngoài, giấy ủy quyền lập ở cơ quan đại diện cần được hợp pháp hóa. Hỏi tổ chức công chứng về thủ tục cụ thể.
Sang tên
Công chứng hợp đồng rồi nộp hồ sơ ở bộ phận một cửa. Giữ biên nhận tới khi nhận sổ mới.
Người mua nên nhận bản gốc sổ cũ, hợp đồng công chứng và biên lai thuế. Lưu bản chụp ở nơi khác để phòng mất mát.
Đời sống làng
Sáng chợ quê, chiều trẻ con đá bóng trên sân đình, tháng Giêng có hội làng. Ai quen phố xá sẽ mất ít lâu mới hòa vào nhịp đó.
Nhà riêng ở xã Tiến Thắng cũng thường gắn với các mối quan hệ họ hàng trong làng. Người mua mới nên chủ động chào hỏi các gia đình xung quanh.
Ở các làng cũ, khách đến chơi thường vào thẳng sân. Người mới quen dần với nếp ấy.
Ai hợp với nhà riêng
Gia đình nhiều thế hệ, người về hưu, người muốn có vườn trồng cây. Ai cần mặt tiền buôn bán nên chọn nhà ven đường.
Tìm nhà riêng xã Tiến Thắng
Những khuôn viên nhà riêng có vườn ở xã Tiến Thắng mà gia chủ muốn sang tay, bạn tra một lượt trên Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Tiến Thắng; ghé thêm mục nhà ở để so sánh rộng.
Có vài căn ưng ý rồi, đặt buổi xem với Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Tiến Thắng.