Nhà riêng ở xã Suối Hai phần nhiều do gia chủ tự dựng trên đất ông cha, mỗi căn mang dấu ấn riêng. Có căn mới xây nhờ tiền bán bê, bán chè; có căn đã ở vài chục năm. Bài viết gợi ý cách xem từng căn cho cẩn thận.

Khu quanh thôn Đức Thịnh, nơi đặt trụ sở xã Suối Hai, có mật độ nhà cao nhất. Dọc đường tỉnh 414A cũng nhiều nhà ống buôn bán. Phía Ba Trại, nhà riêng nằm rải trên các sườn đồi chè, khoảng cách giữa hai nóc nhà khá xa.

  • nhà ống ba tầng mặt đường, tầng trệt mở cửa hàng;
  • nhà hai tầng mái thái, có sân lát gạch đỏ;
  • nhà mái bằng một tầng có tum, sau nhà là bếp và kho;
  • nhà người Mường đã xây gạch nhưng giữ gian bếp lửa.

Quan sát chân tường xem có vệt ẩm, rêu, vữa phồng. Vết nứt chạy xiên ở góc cửa thường do nền lún. Nhà dựng trên sườn đồi san gạt cần hỏi gia chủ đã gia cố móng ra sao, đổ bê tông bao nhiêu lớp.

Mái bằng nên được kiểm tra sau một trận mưa: trần có loang, sàn có đọng. Mái thái lợp ngói xem có viên vỡ, xô. Hỏi đã chống nóng bằng lớp tôn hay gạch thông gió chưa, vì nắng mùa hè ở vùng đồi khá gắt.

Ở Tản Lĩnh, nhiều hộ nuôi bò sữa ngay trong khuôn viên. Đây là sinh kế chính đáng, nhưng người mua nên đứng ở sân một lúc để cảm nhận mùi, tiếng động. Hỏi hướng gió chính trong năm thổi từ đâu tới.

Đọc kỹ trang mô tả thửa và mục tài sản gắn liền. Nhiều nhà ở xã Suối Hai chưa ghi phần nhà vào sổ. Vẫn mua được, song nên bổ sung sớm để thuận khi vay vốn hoặc tặng cho con cháu về sau.

Do xã ghép từ nhiều phần, một số thửa ven ranh từng thuộc Cẩm Lĩnh hoặc Thụy An. Nên hỏi cán bộ địa chính ở thôn Đức Thịnh để chắc thửa đã được cập nhật tên xã Suối Hai trên hệ thống.

Đo bề ngang lối vào, xem ô tô có tới tận cổng không. Đường bê tông thôn ở Ba Trại đã phủ kín các trục chính, nhưng ngõ nhỏ vẫn có đoạn đất. Mặt tiền rộng giúp sau này dễ mở cổng, làm chỗ đỗ xe.

Hỏi nhà dùng giếng khoan hay nước máy. Bật vòi xem màu, ngửi mùi, hỏi có bồn lọc. Mùa khô, giếng ở đồi cao có thể yếu. Lấy một chai mẫu nhờ phòng xét nghiệm kiểm tra trước khi chốt.

Căn hướng tây đón nắng chiều nóng, cần rèm dày hoặc giàn cây. Căn quay về đông nam thường mát. Từ một số sân nhà ở xã Suối Hai có thể ngắm núi Tản vào sáng trong, đó là điểm cộng khó định giá.

Gõ cửa nhà bên cạnh, hỏi vài câu về ranh đất, rãnh nước chung, lối đi tắt qua vườn. Những thỏa thuận miệng giữa các hộ lâu năm cần được ghi lại bằng giấy trước khi đổi chủ.

Hạ tầng trường học ở Ba Trại đạt chuẩn quốc gia toàn bộ. Gia đình có con đi học nên đo quãng đường thực tế, xem đoạn nào dốc, đoạn nào vắng. Người già cần đường tới trạm y tế phẳng, đủ đèn.

Lập danh sách: tủ, giường, bếp, điều hòa, bồn nước. Ghi rõ trong phụ lục văn bản mua bán, kèm tình trạng từng món. Bật thử thiết bị điện ngay hôm xem để khỏi tranh luận khi nhận nhà.

Mời thợ trong vùng xem cùng, báo giá sơn lại, chống thấm, thay ống nước, đi lại điện. Có con số cụ thể giúp việc thương lượng với người bán sòng phẳng và giúp gia đình chuẩn bị tài chính.

Văn bản mua bán được ký trước công chứng viên. Bên mua lo thuế, lệ phí rồi mang bộ giấy đổi tên chủ tới quầy một cửa bên đường tỉnh 414A, nhận phiếu hẹn và chờ ngày trả kết quả.

Ở phía Ba Trại, nhiều căn nhà riêng nằm ngay mép đồi chè. Sáng sớm mở cửa đã thấy những hàng chè xanh và người đi hái. Đổi lại, mùa phun thuốc bảo vệ cây cần hỏi hàng xóm dùng loại gì, cách nhà bao xa, để chủ động đóng cửa khi cần.

Một số gia đình Mường ở xã Suối Hai đã dựng nhà gạch nhưng vẫn giữ gian thờ, bếp lửa và cách bày biện riêng. Khi nhận nhà, nên hỏi gia chủ những điều kiêng kỵ cần tôn trọng, nhất là với bàn thờ cũ còn để lại.

Nhà riêng đang cần chủ mới quanh Đức Thịnh, Tam Mỹ hay các thôn Ba Trại hiện có trên Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Suối Hai; muốn so sánh thêm, ghé chuyên mục nhà ở.

Ghi vài địa chỉ từ Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Suối Hai, hẹn chủ nhà vào buổi sáng khô ráo để soi kỹ mái, tường và lối vào.