Nhà riêng ở xã Quảng Bị phần lớn là nhà gia đình tự xây trên đất ông bà để lại, nằm trong những thôn vừa được sắp xếp như Yên Duyệt, Ninh Kiều, Tốt Động hay Thái Hòa. Có căn đã vài chục năm tuổi, có căn mới hoàn thiện với mái thái và sân lát gạch.
Người mua nhà riêng trong làng cần nhìn kỹ hơn những gì một tin rao mô tả. Bài viết đi qua các bước đánh giá một căn nhà dân, không đưa ra con số giá.
Diện mạo nhà riêng trong các thôn
Mẫu nhà thường gặp là nhà ống hai, ba tầng, tầng một làm phòng khách và bếp, tầng trên là phòng ngủ. Nhiều nhà có sân trước để xe máy, ô tô con hoặc làm chỗ phơi thóc.
Nhà dựng từ thập niên trước có trần cao, tường gạch đặc, cửa gỗ. Nhà mới dùng cửa nhôm kính, lát gạch men và lắp thêm mái tôn chống nóng trên sân thượng.
Soát kết cấu từ móng tới mái
Bắt đầu từ chân tường: vết ẩm, rêu hay vữa bong cho thấy nhà bị thấm ngược từ nền. Tiếp đến các góc cửa, nơi vết nứt chéo có thể báo hiệu móng lún.
Lên tầng thượng xem lớp chống thấm, ống thoát nước mưa và tình trạng mái tôn. Vết loang trên trần tầng cao nhất thường là dấu hiệu dột lâu ngày.
Công năng có phù hợp gia đình không
Đếm số phòng ngủ, vị trí nhà vệ sinh và bếp để xem có hợp nếp sinh hoạt của gia đình mình. Nhà có người già nên ưu tiên phòng ngủ tầng một.
Kiểm tra cầu thang có đủ rộng, có tay vịn chắc chắn hay không. Những chi tiết nhỏ này quyết định sự thoải mái khi ở lâu dài.
Ánh sáng, gió và hướng nhà
Nhà trong xóm thường bị che bởi nhà bên cạnh, nên ánh sáng chủ yếu vào từ mặt trước và giếng trời. Xem nhà vào buổi chiều để biết phòng nào hắt nắng gay gắt.
Hướng gió mùa hè ở đồng bằng Bắc Bộ chủ yếu từ phía nam và đông nam. Cửa đón gió đúng hướng giúp giảm đáng kể nhu cầu dùng quạt, điều hòa.
Giấy tờ bên bán cần xuất trình
Trước khi đặt cọc, bên bán nên chuẩn bị:
- Giấy chứng nhận ghi nhận đất và nhà trên đất.
- Căn cước của các đồng sở hữu.
- Văn bản thỏa thuận tài sản vợ chồng nếu có.
- Giấy tờ thừa kế đã phân chia, nếu nhà do thừa kế.
Nhà xây chưa cập nhật vào sổ
Không ít căn ở xã Quảng Bị xây sau khi được cấp sổ, nên sổ chỉ ghi đất. Giao dịch vẫn thực hiện được, nhưng người mua nên hỏi khả năng đăng ký bổ sung tài sản gắn liền.
Việc cập nhật giúp nhà có giá trị pháp lý đầy đủ khi thế chấp vay vốn hay bán lại về sau.
Đối chiếu tên thôn cũ và mới
Sau khi thôn Mát, Tròn, Cả, Mới nhập thành Yên Duyệt, hay Bến, Đừn, Đồng Dâu thành Ninh Kiều, sổ cũ vẫn mang tên trước đây. Không cần đổi sổ chỉ vì tên thôn thay đổi.
Khi công chứng, địa chỉ sẽ ghi theo thôn hiện hành của xã Quảng Bị, kèm số thửa và tờ bản đồ để khớp hồ sơ.
Ngõ vào và chỗ đậu xe
Ngõ xóm hẹp dần về phía cuối là đặc điểm chung của làng cũ. Đi bộ hết đoạn ngõ, đo chỗ hẹp nhất và nhìn xem có cột điện, bậc tam cấp nào nhô ra lòng ngõ không.
Nếu có ô tô, hãy hỏi chủ nhà trước đây đỗ xe ở đâu và hàng xóm có phản đối hay không.
Điện nước đã sẵn sàng chưa
Hỏi chủ nhà về hóa đơn điện, nước mấy tháng gần nhất để hình dung chi phí. Công tơ đứng tên chủ cũ cần được chuyển tên sau khi mua.
Nếu dùng giếng khoan, nên xem hệ thống lọc, bể chứa và thử nước tại vòi.
Láng giềng và nhịp sống làng
Ở xã Quảng Bị, hàng xóm trong thôn gắn bó qua nhiều đời, ai đến ở mới cũng sẽ được để ý. Chủ động chào hỏi, tham gia việc chung của thôn giúp nhanh hòa nhập.
Mùa lễ hội đầu xuân ở đình Tốt Động, đình Lương Xá hay các đình khác, làng đông người và rộn ràng hơn hẳn ngày thường.
Khoản chi sau khi nhận nhà
Bên cạnh khoản trả chủ cũ, nhớ để dành tiền cho thuế phí sang tên và vài việc sửa lặt vặt như sơn tường, thay bồn rửa. Nhà cũ có thể cần đi lại hệ thống điện.
Lập danh sách ưu tiên: an toàn điện, chống thấm, rồi mới tới trang trí nội thất.
Nhà riêng gần trung tâm xã
Khu vực quanh trụ sở Ủy ban nhân dân ở thôn Thái Hòa thuận tiện làm thủ tục hành chính và gần nhiều dịch vụ. Nhà riêng tại đây hợp với người thường xuyên giao dịch giấy tờ hoặc cần đi lại nhiều.
Những thôn xa trung tâm xã Quảng Bị lại yên ả hơn, phù hợp gia đình ưa không gian tĩnh và chấp nhận đi xa hơn một chút.
Tìm nhà riêng xã Quảng Bị
Những căn nhà dân có sổ trong thôn đang rao bán nằm trên Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Quảng Bị. Muốn so sánh rộng hơn, hãy xem nhóm nhà ở.
Chọn được căn trên Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Quảng Bị, nên hẹn xem cả buổi sáng lẫn chập tối để đánh giá đủ ánh sáng và độ ồn.