Đình Viên Châu ở xã Cổ Đô được dựng từ thế kỷ 17 và xếp hạng di tích quốc gia từ năm 1985. Trước cửa đình là ao sen lớn, phía sau là triền đất cao, tạo nên một khung cảnh được nhiều người ví như tranh.

Những ghi chép sau dành cho người tính chuyện an cư quanh ngôi đình cổ.

Đình thờ Thông Hà và Thủy Giang Linh ứng Đại vương. Tương truyền hai ngài là con của công chúa Thụy Hoa, con gái vua Hùng thứ 17.

Đây là truyền thuyết được lưu trong thần tích, chi tiết có thể khác nhau ở mỗi nguồn.

Đình Viên Châu là một trong những ngôi đình cổ được biết đến nhiều ở xã Cổ Đô. Người làng vẫn gọi đình bằng tên làng, coi đó là niềm tự hào chung.

Đình bố cục kiểu chữ Nhị, gồm tòa Tiền tế hai mái đầu hồi bít đốc do thời Nguyễn xây thêm, và tòa Đại đình mái đao năm gian hai chái. Tòa Đại đình được coi là công trình tiêu biểu của xứ Đoài.

Thông Hà và Thủy Giang Linh ứng Đại vương được dân làng tôn là thành hoàng. Câu chuyện về hai ngài được người già kể lại cho con cháu mỗi dịp hội làng.

Đình còn một bức hoành phi, hai câu đối và năm đạo sắc phong. Đây là những hiện vật quý của làng Viên Châu.

Mái đao cong vút của tòa Đại đình là chi tiết dễ nhận ra. Người yêu kiến trúc cổ thường dành thời gian ngắm các mảng chạm gỗ bên trong.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã có văn bản thẩm định dự án tu bổ, tôn tạo Đại đình, Nghi môn, đền thờ thân Mẫu cùng các hạng mục phụ trợ. Tiến độ thực tế nên hỏi ở xã.

Năm đạo sắc phong là bằng chứng về việc thờ phụng của làng qua nhiều triều đại. Chúng thường được cất giữ cẩn thận, chỉ đưa ra dịp lễ lớn.

Mùa hè sen nở, nhiều người tới chụp ảnh. Nhà nhìn ra ao sen là vị trí được người trong làng quý.

Khi dự án tu bổ triển khai, khu vực quanh đình có thể có công trường. Người mua nhà nên hỏi thời gian thi công để chuẩn bị.

Quanh đình Viên Châu chủ yếu là nhà hai tầng mái bằng hay nhà ngói ba gian có sân, nép trong ngõ làng.

Mùa sen, ao trước đình Viên Châu thu hút người chụp ảnh. Nhà sát ao có thể đông khách đi qua lại vào sáng sớm.

Là di tích quốc gia, đình có khu vực bảo vệ rõ. Xây dựng trong phạm vi này bị khống chế chiều cao, mật độ, kiểu dáng. Định xây mới thì hỏi xã trước khi mua.

Nhà ở các ngõ quanh đình thường đã có từ nhiều thế hệ. Nên tách bạch khối nhà gốc với phần xây sau để xem xét kết cấu.

Ao, sân, lối đi bao quanh đình phần nhiều là đất công. Đo kỹ để biết sân nhà mình không lấn vào đó.

Ranh khoanh vùng bảo vệ đình thường được vẽ trên bản đồ. Cán bộ địa chính có thể chỉ giúp căn nhà nằm trong hay ngoài.

Ngày hội làng, đình đông người, có rước, tế lễ. Nhà sát đình có thể bị kẹt cổng vài buổi.

Nghi ngờ thì xin trích lục thửa đất và đặt cạnh sơ đồ khuôn viên đình. Đất công không mua bán được.

  • Nhà có trong vùng bảo vệ đình?
  • Ngày hội có xe đỗ chắn lối?
  • Sổ đỏ ghi đủ đất ở?
  • Có tranh chấp ranh với đất đình?

Đến ngày hội, cả làng chia nhau trông xe, quét dọn. Người mới xắn tay vào sẽ nhanh quen.

Mái ngói, tường màu trầm hợp cảnh. Nhà vượt tầng có thể bị đề nghị sửa thiết kế.

Nhà có sân trước rộng, cây xanh, màu sắc nhẹ sẽ hài hòa với khung cảnh ao sen và mái đình.

Từ làng Viên Châu ra Quốc lộ 32 đi Hà Nội hoặc lên Trung Hà khá thuận. Trụ sở xã ở Mai Trai cũng không xa.

Nhà có con nhỏ sống gần đình cũng tiện: sân đình rộng cho trẻ chạy nhảy, trường làng không xa.

Hợp đồng công chứng xong thì gửi hồ sơ ở trụ sở xã.

Ở xã Cổ Đô, cuối tuần có nhiều khách du lịch về làng họa sĩ, một số ghé đình Viên Châu. Khu quanh đình vì thế có thêm sinh khí.

Người yêu tranh có thể vừa sống gần đình Viên Châu vừa ghé làng họa sĩ Cổ Đô trong ít phút. Đó là sự kết hợp hiếm có ở xã Cổ Đô.

Người yêu kiến trúc cổ, gia đình gốc Viên Châu muốn về quê, người thích khung cảnh ao sen.

Nhà quanh đình Viên Châu và các ngõ lân cận của xã Cổ Đô được rao qua Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Cổ Đô; muốn tìm rộng hơn trong vùng, xem mục nhà ở.

Ai muốn tới đình vào mùa sen rồi xem nhà trong ngày, đặt một buổi dẫn đường qua Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Cổ Đô.