Đình Tam Mỹ là ngôi đình cổ của thôn Tam Mỹ, nay thuộc xã Suối Hai. Đình đứng giữa làng của xã Suối Hai, nhìn ra giếng cổ và cánh đồng. Nhà quanh đình mang nhịp sống chậm của một làng quê lâu đời. Bài viết tóm lược về ngôi đình và lưu ý khi chọn nhà gần đây.

Sở Văn hóa Thể thao Hà Nội ghi nhận đình Tam Mỹ xưa nằm trong Tổng Mỹ Khê, huyện Tùng Thiện, tỉnh Sơn Tây. Về sau thôn thuộc xã Tản Lĩnh, huyện Ba Vì, và từ ngày 1/7/2025 thuộc xã Suối Hai.

Đình thờ Tam vị Đức Thánh Tản, vị thần đứng đầu Tứ bất tử trong tín ngưỡng người Việt. Nhân dân tôn ngài là Đệ nhất Phúc Thần, các triều đại phong kiến phong là Thượng Đẳng Tối Linh Thần.

Đình tọa lạc giữa làng, khuôn viên rộng, thoáng. Phía trước là đường đi, nhìn xuống giếng cổ và cánh đồng; phía sau là nhà dân. Đình quay hướng đông nam. Đây là kiểu bố cục quen của nhiều đình làng vùng xứ Đoài.

Hiện đình gồm tòa Đại bái và giếng cổ. Di vật không nhiều nhưng đủ chất liệu: gỗ, đồng, gốm sứ, đá, giấy. Đáng chú ý là một đạo sắc phong niên hiệu Khải Định thứ 9, tức năm 1924.

Ngày 25/6/2020, Ủy ban nhân dân thành phố ban hành Quyết định 2713/QĐ-UBND công nhận đình Tam Mỹ là di tích lịch sử. Lễ đón bằng xếp hạng được tổ chức tại thôn ngày 12/02/2023.

Phía sau đình là khu dân cư lâu đời của xã Suối Hai, nhà cửa san sát, ngõ nhỏ. Nhiều căn là nhà cấp 4 hoặc nhà hai tầng xây trên nền nhà cũ. Không khí yên tĩnh, ít xe lớn, hợp với gia đình thích nếp làng.

Mỗi di tích có vành đai bảo vệ vẽ trên sơ đồ khi xếp hạng. Trong vành đai, xây mới, nâng tầng, đào móng sâu đều bị hạn chế. Người mua cần hỏi kỹ thửa định mua có lọt vào vành đai không.

Ngõ quanh đình thường hẹp, ô tô khó vào tận nhà. Dịp lễ hội làng, người về đông, xe đỗ kín đường. Hỏi gia chủ những ngày đó đi lại ra sao, có bãi đỗ chung của thôn không.

Nhà gần đình phần nhiều đã nhiều năm tuổi. Kiểm tra mái, khung gỗ, tường gạch, đường điện. Nhà dựng trên nền cũ có thể có móng nông. Mời thợ quen đi cùng để đánh giá chi phí cải tạo.

Giếng cổ trước đình là một phần của di tích, không dùng làm nguồn nước riêng. Các hộ quanh đình dùng giếng khoan hoặc nước máy. Hỏi chất lượng nước, có cần lọc không, mùa khô có thiếu không.

Sống gần đình, gia đình sẽ quen với những dịp lễ, tế, họp thôn. Người mới về nên góp mặt, tìm hiểu lề lối, đóng góp cùng bà con. Đây là cách nhanh nhất để thân với hàng xóm trong thôn Tam Mỹ.

Bên cạnh đình Tam Mỹ, xã Suối Hai còn bốn di tích lên hạng cấp thành phố năm 2026: chùa Cổ Đại, đền Rừng Già, quần thể Tân Phương Yên, quần thể Thịnh Phú. Nơi nào cũng có vành đai riêng.

Đọc sổ gốc, mục đích, thời hạn. Hỏi thông tin quy hoạch ở thôn Đức Thịnh. Nếu thửa nằm trong vành đai di tích, cần biết rõ những gì được làm và không được làm.

Gia đình yêu nếp làng, người cao tuổi muốn sống chậm, người quan tâm văn hóa tín ngưỡng địa phương. Ai cần mặt bằng buôn bán lớn hoặc muốn xây nhà cao tầng nên chọn khu khác.

Văn bản mua bán ký trước công chứng viên, bên mua nộp thuế, phí rồi gửi bộ giấy sang tên cho xã. Cất kỹ bản chụp giấy tờ để đối chiếu khi cần.

Trước khi xuống tiền mua nhà gần đình ở xã Suối Hai, nên hỏi gia chủ:

  • thửa có lọt vào vành đai di tích không;
  • những ngày lễ làng, ngõ có bị chặn xe không;
  • nhà đã sửa móng, mái lần gần nhất khi nào;
  • ranh đất với các hộ sau đình đã rõ ràng chưa.

Phía trước đình là cánh đồng của làng. Nhà nhìn ra đồng thoáng gió, mát mắt quanh năm, ít bụi, mùa lúa chín rất đẹp. Đổi lại, mùa phun thuốc, đốt rơm có thể ảnh hưởng. Hỏi bà con quanh đó những bất tiện thường gặp trong năm.

Nhà ở thôn Tam Mỹ cùng các xóm sát bên đang cần người mua, xem ngay ở Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Suối Hai; danh mục nhà ở còn nhiều căn ở các thôn khác.

Ghi chú dăm căn trên Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Suối Hai, ghé vào ngày thường để cảm nhận sự tĩnh lặng quanh sân đình.