Đình So nằm trong làng So thuộc xã Cộng Hòa cũ, nay là xã Hưng Đạo. Đình được dựng năm 1663 và đã được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt, là một trong những ngôi đình cổ có giá trị kiến trúc nổi bật của vùng xứ Đoài.

Nhà quanh đình mang không khí làng cổ, nhưng đi kèm những ràng buộc riêng mà người mua cần hiểu.

Khu dân cư bao quanh đình là làng cũ với ngõ nhỏ, nhà sát nhau, vài căn nhà cổ còn sót lại. Đời sống làng gắn với đình qua các dịp tế lễ, hội làng. Người mua nhà ở đây sẽ sống giữa nhịp sinh hoạt cộng đồng ấy.

Đây là hạng cao nhất trong hệ thống xếp hạng di tích ở nước ta. Di tích loại này được khoanh vùng bảo vệ nghiêm ngặt, mọi hoạt động xây dựng quanh đó phải tuân thủ quy định về bảo tồn. Điều này ảnh hưởng trực tiếp tới nhà ở lân cận.

Khu bảo vệ một di tích thường gồm vùng lõi và vùng đệm. Ở vùng lõi gần như không xây mới. Vùng đệm vẫn cho làm nhà nhưng bị giới hạn độ cao, kiểu dáng, chất liệu. Xin cán bộ xã Hưng Đạo chỉ trên bản đồ căn nhà rơi vào vùng nào.

  • nhà có nằm trong vùng bảo vệ không;
  • chiều cao, số tầng tối đa cho phép;
  • màu sơn, kiểu mái có bị quy định;
  • việc sửa chữa cần xin phép ở cấp nào;
  • có kế hoạch mở rộng khuôn viên đình không.

Nhà trong vùng đệm muốn nâng tầng, thay mái, làm lại mặt tiền có thể phải xin ý kiến cơ quan quản lý văn hóa ngoài giấy phép xây dựng thông thường. Thủ tục lâu hơn, nên tính trước nếu định cải tạo lớn ngay sau khi mua.

Mỗi kỳ hội đình, ngõ làng chật người, có thể có đoàn rước, tiếng trống, nghi thức tế. Ai mê không khí làng xưa sẽ thấy vui. Ai cần yên ắng tuyệt đối thì nên hỏi trước lịch hội trong năm.

Những ngày hội, xe máy của khách thường gửi ở sân nhà dân quanh đình. Nếu nhà có sân rộng, chủ nhà cần tính xem có muốn cho gửi hay không.

Ngõ làng quanh đình hẹp, quanh co, nhiều đoạn chỉ đủ xe máy. Đi bộ đo khúc hẹp nhất, hỏi chỗ đỗ ô tô gần nhất. Chở vật liệu sửa nhà trong ngõ nhỏ tốn kém hơn ngoài đường lớn.

Người yêu kiến trúc truyền thống có thể tìm được những căn nhà gỗ cũ quanh đình, nhưng nên dự trù tiền tu sửa định kỳ cho phần mái và chân cột.

Quanh đình có thể còn nhà gỗ ba gian, năm gian kiểu cũ xen nhà ống bê tông. Nhà cổ cần bảo dưỡng gỗ, mái ngói thường xuyên. Nhà bê tông thì kiểm tra kết cấu, thấm dột như mọi căn nhà khác.

Đọc kỹ tên chủ, diện tích, phần nhà đã ghi nhận. Đo thực tế đối chiếu sơ đồ. Đất gần di tích đôi khi có ghi chú hạn chế trong giấy, xem trang ghi biến động và ghi chú để biết.

Nhà sát tường đình cần xác định rõ ranh giới với đất di tích. Phần đất công không thể chuyển nhượng. Nếu nhà có phần lấn sang đất di tích, phải làm rõ trước, tránh bị yêu cầu trả lại.

Nhà đã đấu nước sạch chưa hay vẫn bơm giếng, rãnh sau nhà đổ ra đâu? Khu làng cổ có hệ thống rãnh cũ, mưa lớn dễ tràn. Xem công tơ điện đủ tải cho thiết bị gia đình.

Đất đứng tên hộ cần chữ ký đủ thành viên có quyền. Nhà thừa kế phải khai nhận xong. Giao dịch chỉ trọn vẹn khi hợp đồng có dấu công chứng, thuế phí đã đóng và giấy chứng nhận đã sang tên người mua.

Đình So được nhiều nhà nghiên cứu đánh giá cao nhờ bộ khung gỗ lớn và những mảng chạm khắc tinh xảo thời Lê. Khách tham quan tới xã Hưng Đạo thường ghé đình để ngắm kiến trúc cổ. Ngày thường, sân đình là nơi người làng ngồi nghỉ, trẻ con chơi đùa.

Nhà sát lối vào đình có thể thường xuyên có khách lạ đi qua, chụp ảnh. Người cần sự riêng tư nên chọn nhà lùi sâu vào ngõ nhánh. Hỏi người làng So xem lượng khách tới xã Hưng Đạo tăng vào mùa nào trong năm.

Làng So nằm cạnh những quả đồi thấp gọi là đồi So, nối liền dải núi đất tới Đồng Lư. Khung cảnh đồi, ruộng xen nhà dân tạo cho phần phía tây xã Hưng Đạo một vẻ khoáng đạt ít thấy ở vùng ven đô.

Nhà quanh đình So và làng So của xã Hưng Đạo được đăng tải tại Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Hưng Đạo, còn mục nhà ở cho phép đối chiếu với nhiều làng khác.

Lưu lại căn ưng ý trên Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Hưng Đạo, rồi ghé đình So một buổi để cảm nhận không khí làng trước khi quyết.