Đình Đân nằm ở trung tâm thôn Bài, xã Yên Bài, là ngôi đình của người Mường có từ lâu đời. Nhà quanh đình mang nếp sống làng rõ nét. Bài viết tóm tắt thông tin về di tích và điều cần biết khi mua nhà gần đây.
Ngôi đình của người Mường
Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội giới thiệu đình Đân mang phong cách và văn hóa Mường. Đình thờ Đức Thánh Tản Viên Sơn, vị thần núi bảo trợ cho dân từ thuở khai điền lập ấp, được tôn là anh hùng trị thủy, anh hùng văn hóa.
Vị trí ở khu Đồi Chảo
Đình nằm trong không gian khu Đồi Chảo, có lòng suối bao quanh, ôm lấy cánh đồng phía trước. Đình quay hướng Bắc. Bên trái là cây đa cổ thụ, tạo vẻ linh thiêng cho cả khuôn viên.
Kiến trúc Đại đình
Đại đình đứng chính giữa khuôn viên, hệ mái kiểu chái hẹp, độ dốc mái không lớn. Công trình chia ba gian, hai chái nhỏ. Khung kiến trúc làm bằng gỗ xoan, mang dáng dấp nhà của người Mường.
Được xếp hạng năm 2023
Ngày 6/7/2023, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội ra quyết định xếp hạng đình Đân là di tích lịch sử cấp thành phố. Lễ đón bằng tổ chức ngày 21/2/2024, tức 12 tháng Giêng năm Giáp Thìn.
Lễ hội mùa xuân
Mỗi độ xuân về, dân làng mở hội, dâng lễ vật lên Đức Thánh cầu mưa thuận gió hòa. Phần hội có cồng chiêng, những câu hát đối, trò vui cổ truyền, nơi người Kinh, Mường, Dao trong xã Yên Bài cùng chung vui.
Nhà ở quanh đình
Thôn Bài có nhiều nhà cấp 4, nhà mái bằng xen nhà sàn gỗ. Nhà dựng quanh chân đồi, sân rộng, vườn cây phía sau. Đường thôn bê tông, có đoạn hẹp, xe con khó quay đầu.
Vành đai bảo vệ di tích
Khi xếp hạng, di tích được khoanh vùng bảo vệ trên bản đồ. Trong khu vực này, dựng thêm công trình hay cơi nới đều phải xin phép. Hỏi bộ phận văn hóa và địa chính xã xem thửa có nằm trong vành đai.
Suối và cánh đồng phía trước
Lòng suối bao quanh làm cảnh đẹp nhưng cũng là chỗ nước dâng khi mưa to. Nhà ở phần thấp cần xem dấu nước cũ trên tường, hỏi người già trong thôn về những năm mưa lớn.
Ngày lễ và đường làng
Dịp hội đình, người các thôn kéo về đông, đường quanh đình chật kín xe. Nhà sát đình sẽ ồn mấy ngày đầu xuân. Có nhà coi đó là phần thú vị nhất khi sống trong làng.
Nhà cũ cần xem kỹ
Nhà quanh đình nhiều căn đã vài chục năm. Kiểm tra mái, khung gỗ, mối mọt, tường gạch, dây điện. Nhà sàn gỗ cần xem chân cột có mục không, sàn có võng không.
Những câu nên hỏi trước khi mua
- thửa có lọt vào khu vực bảo vệ đình Đân không;
- ngày hội làng, ngõ vào nhà có bị chặn xe không;
- mùa mưa, nước suối có dâng tới sân không;
- ranh giới với các hộ xung quanh đã rõ chưa.
Sổ đỏ, quy hoạch thửa đất
Xem bản chính sổ, loại đất, hạn dùng. Hỏi cán bộ địa chính xã Yên Bài xem thửa có dính quy hoạch nào. Thửa vừa có đất ở vừa có đất vườn cần tách rõ từng phần.
Góp sức với làng
Người mới về nên chào hỏi trưởng thôn, góp công dọn dẹp, góp tiền tu bổ đình khi làng kêu gọi. Đó là cách nhanh để hòa nhập với cộng đồng thôn Bài.
Thủ tục mua bán
Hợp đồng chuyển nhượng ký tại phòng công chứng. Bên mua nộp lệ phí trước bạ, bên bán nộp thuế thu nhập cá nhân, rồi nộp bộ giấy sang tên tại bộ phận một cửa.
Nhà gần đình Đân hợp với ai
Gia đình yêu nếp làng, người quan tâm văn hóa Mường, người cao tuổi muốn sống chậm. Người cần xây nhà cao tầng hay mở xưởng nên chọn nơi xa vành đai di tích.
Gỗ xoan trong nhà Mường
Khung đình làm bằng gỗ xoan, loại gỗ quen thuộc trong nhà sàn của người Mường ở xã Yên Bài. Gỗ xoan nhẹ, ít cong vênh nhưng cần chống mối định kỳ. Nhà sàn quanh đình nếu được bán lại nên kiểm tra kỹ phần này.
Gia đình muốn giữ nhà sàn cũ có thể thay dần cột, ván sàn, mái lợp mà vẫn giữ dáng nhà. Nên hỏi người trong thôn giới thiệu thợ quen làm nhà gỗ.
Cây đa bên trái đình
Cây đa cổ thụ là một phần cảnh quan di tích. Nhà ở sát gốc cây cần chú ý rễ lan, cành gãy khi có gió lớn. Không tự ý chặt tỉa cây trong khuôn viên đình. Việc chăm sóc cây do ban quản lý di tích quyết định.
Người sống quanh đình ở thôn Bài của xã Yên Bài nên báo cho thôn khi thấy cành khô, rễ trồi.
Tìm nhà gần đình Đân xã Yên Bài
Nhà ở thôn Bài và các xóm sát đình Đân của xã Yên Bài đang rao bán có mặt trên Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Yên Bài; mở rộng tìm kiếm ở mục nhà ở.
Đưa vài căn từ Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Yên Bài, ghé thôn Bài vào dịp hội xuân để cảm nhận nhịp sống làng.