Đình Chu Quyến, người dân quen gọi là đình Chàng, thuộc làng Chu Quyến của khu Chu Minh cũ, nay nằm trong xã Quảng Oai. Ngôi đình bằng gỗ lim này là công trình tiêu biểu cho kiến trúc gỗ dân gian thời Lê trung hưng, góp phần làm nên danh tiếng "đình Đoài".
Bài viết giới thiệu ngôi đình và gợi ý cho người muốn mua nhà trong làng.
Ngôi đình của làng Chàng
Đầu thế kỷ 19, làng Chàng là xã Châu Chàng thuộc tổng Châu Chàng, huyện Tiên Phong, phủ Quảng Oai, trấn Sơn Tây. Dân gian còn truyền câu "đình Chàng, trống Vật, mõ Cổ Đô" để nói về ba vật nổi tiếng to đẹp của vùng.
Thành hoàng Nhã Lang
Đình thờ Nhã Lang, con trai của Lý Phật Tử, nhân vật lịch sử thế kỷ 6. Tương truyền, sau khi giúp cha, Nhã Lang không nhận ngôi thái tử mà cùng mẹ về quê ngoại, nơi nay là làng Chu Quyến. Dân làng lập đền thờ và tôn ông làm thành hoàng.
Kiến trúc gỗ lim
Đình có mặt bằng chữ Nhất, dài khoảng 30 m, ba gian hai chái, diện tích chừng ba trăm chín mươi lăm mét vuông. Khung gỗ kiểu xếp rường với sáu hàng cột; bốn cột cái gian giữa có đường kính tới 81 cm. Câu "to như cột đình Chàng" bắt nguồn từ đây.
Chạm khắc và đất nung
- cảnh làm ruộng, chọi gà, gảy đàn, hát múa;
- người cưỡi hổ, cưỡi ngựa, dắt voi;
- rồng, phượng mẹ và đàn phượng con;
- con sô, kìm nóc bằng đất nung trên bờ nóc, đầu đao.
Các mốc bảo tồn
Ngày 28/4/1962, đình được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa bằng Quyết định 313/QĐ. Từ năm 2007 đến 2010, đình được trùng tu lớn bằng kỹ thuật hiện đại, giữ gần như nguyên vỏ các cột cũ và thay ngói bằng loại nung truyền thống. Đình còn lưu 15 đạo sắc phong.
Khu Chu Minh cũ
Phần Chu Minh nhập vào xã Quảng Oai rộng 3,81 km², có 8.856 người, mật độ khá cao. Nhà trong làng Chu Quyến san sát, ngõ nhỏ, nhiều gia đình sống lâu đời quanh đình.
Nhà quanh đình Chàng
Nhà ở đây có nhà ống mới dọc đường làng, nhà cấp 4 cũ trong ngõ, một số nhà còn sân gạch, giếng khơi. Không khí làng cổ vẫn được giữ, nhất là những con ngõ dẫn tới sân đình.
Vùng bảo vệ di tích
Đình Chu Quyến có khu vực bảo vệ, trong đó xây mới, nâng tầng bị hạn chế. Người mua thửa sát đình cần hỏi xã Quảng Oai xem thửa nằm trong hay ngoài phạm vi này, được phép xây bao nhiêu tầng.
Khách tham quan
Ngôi đình gỗ cổ thu hút người yêu kiến trúc, sinh viên, nhà nghiên cứu. Lượng khách không quá đông như điểm du lịch lớn, nhưng đều đặn. Hộ gần đình có thể mở dịch vụ nhỏ phục vụ khách.
Đường vào làng
Đường vào làng đã đổ bê tông, ngõ quanh đình hẹp. Ngày tế lễ, xe đậu kín đường làng. Nếu tính sửa nhà, hỏi trước đường cho xe gạch cát, đặc biệt đoạn qua cổng đình.
Giấy tờ đất gần đình
Đất quanh đình có phần là đất công, đất của làng. Đối chiếu sổ với thực địa, không mua phần đất có tranh chấp với khuôn viên di tích. Xin xác nhận của xã khi có nghi ngờ.
Sửa nhà hài hòa
Nhà nhìn ra đình nên chọn mái ngói, màu sơn trầm, không treo biển hiệu lớn, không xây cao che tầm nhìn. Hỏi ý kiến xã Quảng Oai trước khi khởi công.
Lệ làng và lễ hội
Người về sống ở làng Chu Quyến nên hỏi lệ làng, ngày tế thành hoàng, phần đóng góp cho đình. Góp mặt trong việc chung giúp mau quen và được láng giềng thương.
Kết nối với trung tâm xã
Từ làng Chu Quyến có thể tới trung tâm Tây Đằng, nơi có trụ sở xã ở số 252 đường Quảng Oai, chợ, trường học. Khoảng cách không xa giúp người ở làng vẫn tiện sinh hoạt.
Cầu Nam, chùa Bắc, đình Đoài
Câu nói dân gian ấy ghi nhận xứ Đoài là đất của những ngôi đình đẹp. Cùng với đình Tây Đằng ngay trong xã, đình Chu Quyến góp phần làm nên phong cách kiến trúc riêng của vùng phía tây Thăng Long. Sống trong xã Quảng Oai là sống giữa hai ngôi đình tiêu biểu ấy.
Chọn nhà ở làng cổ
Nhà trong làng cổ thường nhỏ, ngõ quanh co, nhưng đời sống cộng đồng gắn bó, hàng xóm biết nhau. Người mua cần chấp nhận những hạn chế về mặt bằng, đổi lại là không khí làng xã khó tìm ở nơi khác. Hãy đi bộ một vòng làng trước khi quyết định.
Đi xem nhà vào ngày thường
Ngày thường, làng Chu Quyến yên ả, tiện quan sát nhịp sống. Hỏi chuyện các cụ ngồi ở sân đình về lịch sử từng xóm, những thửa đất đã đổi chủ. Thông tin này giúp người mua nhà ở xã Quảng Oai hiểu rõ khu vực mình chọn.
Tìm nhà gần đình Chu Quyến xã Quảng Oai
Nhà quanh đình Chu Quyến, xã Quảng Oai được đưa lên Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Quảng Oai; nếu muốn tham khảo thêm nhà ở các làng cổ khác, có mục nhà ở.
Xem trước vài căn ở Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Quảng Oai, rồi ghé sân đình Chàng ngắm những cột lim lớn trước khi đi gặp chủ nhà.