Công trình thủy lợi Suối Hai là nơi xã mới mượn tên. Mặt nước rộng, đảo nhỏ, rừng cây và dãy núi Tản phía xa tạo nên khung cảnh mà nhiều người mơ được ngắm hằng ngày. Bài viết tóm tắt thông tin về công trình và điều cần biết khi tìm nhà gần đập.

Suối Hai được xây dựng vào những năm 50 của thế kỷ trước, phục vụ thủy lợi và cải tạo môi trường. Nhiều tài liệu du lịch ghi năm hoàn thành là 1958. Đến nay, công trình vẫn giữ vai trò chứa nước cho cả một vùng rộng lớn.

Vietnamtourism mô tả công trình gồm đập chính và đập phụ dài khoảng 4 km, giữ nước từ hai suối Yên Cư và Cầu Rồng chảy từ núi xuống. Nhờ hệ thống này, nước được trữ lại để dùng cho mùa khô.

Nguồn nước từ Suối Hai cung cấp cho hơn 7.000 ha hoa màu, giúp ngăn hạn hán cho đồng ruộng trong vùng. Với người làm nông ở xã Suối Hai, công trình này gắn liền với từng vụ lúa, vụ màu.

Trong lòng nước có nhiều đảo lớn nhỏ phủ cây xanh. Ven bờ là rừng, vườn cây ăn trái. Nhiều loài chim như le le, vịt trời, mòng két về đây sinh sống. Từ mặt đập có thể nhìn thấy núi Tản in bóng xuống nước.

Tài liệu du lịch trước sáp nhập ghi công trình nằm trên địa bàn các xã Tản Lĩnh, Cẩm Lĩnh, Thụy An, Ba Trại. Sau ngày 1/7/2025, toàn bộ Tản Lĩnh, Ba Trại và phần còn lại của Cẩm Lĩnh, Thụy An đã về chung một xã mang tên Suối Hai.

Các thôn gần đập có nhà cấp 4, nhà vườn, một số nhà nghỉ nhỏ phục vụ khách cuối tuần. Ở xã Suối Hai, nhà sát mép nước không nhiều vì vướng hành lang bảo vệ. Phần lớn nhà ở lùi vào trong, nhìn ra mặt nước qua vườn cây.

Đập, kênh và vùng lòng chứa nước có hành lang bảo vệ do luật thủy lợi quy định. Trong phạm vi này không được tự ý xây dựng, san lấp, đào đắp. Người mua cần hỏi xã Suối Hai về ranh giới hành lang trước khi chọn thửa.

Nhà gần mặt nước thường ẩm hơn, buổi sáng hay có sương. Tường dễ mốc, đồ gỗ dễ cong, thiết bị điện tử dễ hỏng. Nên chọn nhà có nền cao, cửa sổ thông thoáng, tường quét chống ẩm, dùng máy hút ẩm cho phòng ngủ.

Gần nước và rừng cây, muỗi nhiều vào mùa hè. Lắp lưới cửa, phát quang bụi rậm quanh nhà, khơi thông rãnh nước đọng. Hỏi hàng xóm các biện pháp quen dùng để sống thoải mái hơn.

Suối Hai thu hút khách về cắm trại, câu cá, chèo thuyền. Nhà trên đường vào đập có thể đông xe ngày nghỉ. Người muốn yên tĩnh nên chọn xa lối chính; người muốn kinh doanh dịch vụ nhỏ thì vị trí gần lối vào có lợi hơn.

Muốn mở nhà nghỉ, homestay phải đăng ký với xã, đáp ứng điều kiện phòng cháy, vệ sinh, an ninh. Hỏi thửa đất có cho phép kinh doanh không, công suất điện nước có đủ không, nước thải xử lý ra sao để không ảnh hưởng nguồn nước.

Nhà gần mặt nước cần tường rào, cổng khóa, không để con nhỏ ra bờ một mình. Đường ven đập có đoạn dốc, trơn khi mưa. Gia đình có người già nên chọn nhà có lối đi bằng phẳng tới trục chính.

Xem sổ gốc, mục đích sử dụng, thời hạn. Đất ven công trình đôi khi là đất giao khoán, đất thuê, không phải đất ở lâu dài. Đối chiếu kỹ với bản đồ địa chính của xã Suối Hai và xin thông tin quy hoạch.

Người yêu thiên nhiên, thích câu cá, đi bộ, chụp ảnh; người làm dịch vụ du lịch; gia đình muốn có chỗ nghỉ cuối tuần. Ai cần đi làm xa mỗi ngày nên tính kỹ quãng đường và giờ giấc.

Công chứng văn bản chuyển nhượng, đóng thuế, sau đó nộp giấy tờ đổi chủ tại trụ sở xã Suối Hai bên đường 414A. Cất biên nhận cùng bản chụp để dùng khi cần.

Khi đi xem nhà quanh đập ở xã Suối Hai, nên ghi lại:

  • khoảng cách từ nhà tới mép nước và tới đập;
  • thửa có dính hành lang bảo vệ công trình không;
  • đường vào có bị ngập hay trơn trượt khi mưa;
  • mức ồn ngày cuối tuần do khách tham quan.

Nhà ở các thôn quanh mặt nước Suối Hai đang chờ người mua nằm trong Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Suối Hai; muốn tìm ở khu khác, mở nhà ở.

Ưng căn nào trong Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Suối Hai thì về xem lúc bình minh để thấy mặt nước và núi Tản rõ nhất.