Chùa Tây Phương, tên chữ Sùng Phúc tự, nằm trên núi Câu Lậu thuộc thôn Yên, xã Tây Phương. Trước năm 2025, nơi này thuộc xã Thạch Xá, huyện Thạch Thất.
Tên của xã mới được đặt chính từ ngôi chùa này, nên khu vực quanh chân núi luôn được nhiều người chú ý.
Di tích quốc gia đặc biệt
Cuối năm 2014, chùa được Thủ tướng đưa vào danh sách di tích quốc gia đặc biệt, loại hình kiến trúc nghệ thuật. Hệ tượng gỗ từ cuối thế kỷ mười tám, nổi tiếng nhất là nhóm La Hán, mang danh hiệu Bảo vật quốc gia.
Kiến trúc trên đỉnh đồi
Từ chân núi phải leo khoảng 237 bậc đá ong mới tới cổng chùa. Chùa gồm ba nếp nhà song song, mỗi nếp hai tầng tám mái, dựng bằng gỗ lim, đá ong và gạch nung. Cảnh chùa giữa rừng cây là điểm nhìn đặc trưng của cả vùng.
Lễ hội đầu tháng ba
Từ năm 2025, hội chùa đã nằm trong danh mục di sản phi vật thể cấp quốc gia. Năm 2026, hội diễn ra từ mùng 4 tới mùng 8 tháng ba âm lịch. Những ngày này khách về rất đông.
Sống cạnh một di tích lớn
Nhà quanh chân núi có không khí trong lành, cảnh quan đẹp, tiếng chuông chùa sớm chiều. Nhưng ngày hội, ngày rằm, đường làng đông khách, xe đỗ kín lối. Người mua cần hình dung cả hai mặt trước khi quyết định.
Vùng bảo vệ và giới hạn xây dựng
Quanh di tích quốc gia đặc biệt luôn có vùng bảo vệ. Năm 2024, Thủ tướng đã phê duyệt nhiệm vụ lập quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi khu di tích. Đất nằm trong vùng đó thường phải tuân thủ trần chiều cao, tỉ lệ xây, dáng mái, cả màu tường.
Những câu hỏi cho từng thửa
Với nhà đất gần chùa, nên hỏi rõ:
- thửa có nằm trong vùng bảo vệ di tích hay không;
- được xây tối đa bao nhiêu tầng, kiểu mái nào;
- có nằm trong phạm vi quy hoạch đường, bãi đỗ xe phục vụ khách;
- sổ đứng tên ai, đang thế chấp hay không.
Hỏi ở đâu cho chắc
Cầm bản sao cuốn sổ lên ủy ban xã Tây Phương, đề nghị cho biết tình trạng quy hoạch và giới hạn xây dựng bằng văn bản. Lời kể của bên bán về chuyện được xây cao bao nhiêu chưa đủ làm căn cứ.
Nhà ở hay kinh doanh nhỏ
Một số hộ quanh lối lên chùa bán nước, bán hương hoa, đồ chay cho khách. Ai định buôn bán nhỏ như thế phải lập hộ kinh doanh và giữ trật tự đúng nội quy khu di tích. Người chỉ mua để ở nên chọn căn lùi xa khỏi lối chính.
Ngày thường và ngày hội
Ngày thường khu chân núi khá yên. Ngày hội, cuối tuần mùa xuân, xe từ nội đô về đông. Ra vào cổng nhà có thể khó. Hỏi hàng xóm xem mấy ngày đó họ sắp xếp đi lại ra sao.
Sổ ghi xã Thạch Xá
Phần lớn sổ quanh chùa vẫn ghi xã Thạch Xá, huyện Thạch Thất. Giấy đó vẫn có hiệu lực. Khi ký hợp đồng, ghi rõ thôn Yên, xã Thạch Xá cũ và xã Tây Phương hiện nay.
Nhà cũ cần giữ dáng
Trong vùng bảo vệ, việc sửa nhà nhiều khi phải giữ hình khối, chiều cao, vật liệu hài hòa với cảnh quan di tích. Hỏi trước những yêu cầu này nếu định làm lại mái hay nâng tầng.
Đất đồi và đá ong
Quanh núi Câu Lậu là đất đồi đá ong, nền chắc, thoát nước nhanh. Một số lô dốc cần làm tường chắn. Nước giếng vùng đồi có khi sâu, nên hỏi trước nguồn nước sinh hoạt.
Đường đi từ nội đô
Chùa cách trung tâm Hà Nội khoảng bốn mươi cây số về phía tây, thường đi bằng Đại lộ Thăng Long rồi rẽ về hướng Quốc Oai, Thạch Thất. Người làm việc trong phố cần tính thời gian đi lại hằng ngày nếu ở đây.
Chữ ký và thủ tục
Đủ chữ ký của người có tên trên sổ và người hưởng thừa kế, công chứng hợp đồng, kê khai thuế phí, đăng ký biến động. Giấy cọc nên có điều khoản cho trường hợp thửa đất bị giới hạn xây dựng ngoài dự kiến.
Giá trị lâu dài của cảnh quan
Không gian chùa cổ trên đồi, rừng cây và làng quanh chân núi tạo nên nét riêng của xã Tây Phương. Người mua nhà ở đây thường quý cảnh quan này hơn mặt tiền buôn bán. Việc giữ cảnh quan cũng là lý do các quy định xây dựng quanh di tích khá chặt.
Ai hợp với nhà gần chùa
Người thích yên tĩnh, thích đi lễ, người lớn tuổi muốn sống chậm, gia đình muốn chỗ nghỉ cuối tuần đều có thể cân nhắc. Ai cần xây cao tầng, mở xưởng hay kinh doanh lớn nên tìm ở khu khác của xã Tây Phương.
Tìm nhà gần chùa Tây Phương xã Tây Phương
Nhà đất quanh chân núi Câu Lậu thuộc xã Tây Phương được đăng trên Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Tây Phương, cùng chuyên mục nhà ở cho toàn thành phố.
Với những căn tìm được ở Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Tây Phương, hãy ghé cả ngày thường lẫn một ngày rằm để thấy rõ nhịp sống quanh chùa.