Ở làng Cổ Đô và Phú Cường cũ, những ngôi nhà cấp bốn mái ngói đỏ, tường vôi vàng, hiên rộng vẫn còn khá nhiều. Đây là kiểu nhà gắn với ký ức nhiều thế hệ ở xã Cổ Đô.
Bài viết dành cho người muốn mua nhà cấp bốn ở đây, để ở hay để xây lại.
Nhà cấp bốn xứ Đoài
Nhà ba gian hai chái hoặc năm gian, mái ngói, cột gỗ hoặc cột gạch, hiên trước rộng. Sân gạch phơi thóc, bể nước mưa, giếng khơi là những thứ thường đi kèm.
Ở xã Cổ Đô, nhà cấp bốn mái ngói thường quay hướng nam, sân trước rộng để đón gió mát. Cách chọn hướng này là kinh nghiệm truyền đời của người làng.
Khuôn viên rộng
Nhà cấp bốn trong làng thường nằm trên khuôn viên lớn, có vườn, ao. Người mua thực chất mua đất nhiều hơn mua nhà.
Khuôn viên lớn cho phép giữ nhà cũ ở phía trước và xây nhà mới phía sau. Nhiều gia đình làm vậy để vừa có chỗ ở tiện nghi vừa giữ ký ức.
Giữ lại hay xây mới
Nhà cổ gỗ tốt có thể giữ lại, tu sửa làm nhà thờ họ hoặc không gian nghỉ dưỡng. Nhà gạch xuống cấp thường được phá đi xây mới.
Quyết định này nên có thợ quen nhìn trước.
Nhà gỗ lim, gỗ xoan lâu năm có nét quý riêng. Người mua có thể tháo dỡ, dựng lại ở chỗ khác trong khuôn viên nếu muốn giữ.
Nhà cấp bốn được giữ lại làm nhà thờ họ thường cần thay ngói, sơn lại cột. Chi phí tu sửa thấp hơn xây mới, giữ được nét xưa.
Kiểm tra mái và kết cấu
Ngói vỡ, xà mục, mối mọt là vấn đề hay gặp. Nhìn lên trần, gõ thử cột gỗ. Tường chân ẩm là dấu hiệu nền thấp.
Mối mọt là vấn đề lớn với nhà gỗ. Thợ chống mối địa phương có thể kiểm tra và xử lý trước khi chuyển vào ở.
Nhà cấp bốn và tranh vẽ
Ở làng họa sĩ, nhiều bức tranh của họa sĩ làng vẽ chính những mái nhà cấp bốn, ngõ gạch, giếng làng. Người yêu không gian ấy thường chọn giữ nguyên căn nhà cũ.
Họa sĩ làng Cổ Đô hay vẽ cảnh mái ngói, giếng làng, bụi tre. Ai mua nhà cấp bốn cũ coi như mua một phần cảnh trong tranh.
Sổ đỏ và hiện trạng
Nhà cấp bốn cũ nhiều khi chưa được ghi nhận tài sản trên đất. Sổ chỉ có quyền sử dụng đất. Điều này không ảnh hưởng mua bán, nhưng cần biết.
Nếu sổ chưa ghi nhận nhà, có thể làm thủ tục bổ sung tài sản sau khi sang tên. Việc này cần bản vẽ hiện trạng.
Phần đất ở
Đất ở chỉ là một phần của khuôn viên lớn, phần còn lại là vườn. Nhà chỉ được dựng trên phần thổ cư, nên đọc số liệu từng loại trên giấy.
Diện tích đất ở trong sổ của nhà cấp bốn cũ ở xã Cổ Đô thường chỉ là một phần khuôn viên. Phần còn lại là đất vườn.
Chia thừa kế
Căn nhà ông bà để lại hay có nhiều người cùng quyền thừa kế. Phải gom đủ chữ ký trong văn bản chia hoặc văn bản từ chối nhận phần.
Khi một đồng thừa kế từ chối nhận di sản, văn bản từ chối cần công chứng. Thiếu một chữ ký có thể khiến hồ sơ bị trả lại.
Mùa mưa
Nhà cấp bốn nền thấp dễ đọng nước khi mưa lớn. Nếu xây mới, nên tôn nền cao hơn đường làng.
Giếng khơi cũ nên được thau rửa trước khi dùng. Nhiều gia đình giữ giếng để tưới cây, còn nước sinh hoạt dùng giếng khoan qua bể lọc.
Danh sách xem nhà
- Mái có dột?
- Cột, xà có mối?
- Giếng, bể nước còn dùng?
- Ranh đất khớp sổ?
- Các đồng thừa kế đã đồng ý?
Nếu mua để xây mới, hãy thuê người đo đạc lại ranh đất trước. Kết quả đo giúp thiết kế sát thực tế hơn.
Vị trí
Nhà cấp bốn ở làng Cổ Đô, Phú Cường thường sâu trong làng, yên tĩnh. Ở Vạn Thắng, Phú Hồng, loại nhà này còn ít vì nhiều căn đã xây lại.
Nhà cấp bốn ở xã Cổ Đô sâu trong làng thường có lối vào nhỏ. Xem trước đường cho xe tải nhỏ nếu định xây lại.
Xin phép xây dựng
Nếu phá đi xây mới, hỏi xã về giấy phép xây dựng, nhất là khi gần đình, đền, nhà thờ danh nhân.
Xin phép xây dựng thường cần bản vẽ thiết kế, sổ đỏ và đơn đề nghị. Cán bộ xã hướng dẫn hồ sơ cụ thể.
Người mua nhà cấp bốn ở xã Cổ Đô thường là con cháu xa quê muốn có chỗ về. Họ coi trọng nét xưa hơn diện tích sàn.
Sang tên
Hợp đồng chuyển nhượng phải công chứng, rồi nộp hồ sơ ở trụ sở xã tại Mai Trai.
Hợp đồng nên ghi rõ tài sản đi kèm như cây lâu năm, giếng, bể nước để tránh tranh luận sau này.
Tìm nhà cấp bốn xã Cổ Đô
Những căn nhà cấp bốn mái ngói ở các làng xã Cổ Đô được rao tại Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Cổ Đô, cùng mục nhà ở cho người muốn so thêm.
Ai muốn ngồi hiên nhà cũ một buổi rồi mới quyết, hãy nhờ Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Cổ Đô.