Nhà cấp 4 là dạng nhà phổ biến ở các thôn của xã Yên Bài: một tầng, mái ngói hoặc mái tôn, sân rộng, vườn sau. Bài viết liệt kê điều cần soát khi chọn mua, từ khung nhà tới thủ tục.

Phần nhiều xây gạch, tường chịu lực, ba gian hoặc năm gian, hiên trước rộng. Một số căn có thêm gian bếp tách riêng, chuồng gà, nhà kho. Diện tích đất thường lớn hơn nhiều so với phần nhà.

Mái ngói mát nhưng nặng, xà gồ gỗ lâu năm dễ mối mọt. Mái tôn nhẹ, thay dễ nhưng nóng, ồn khi mưa. Lên gác xép hoặc soi đèn nhìn phần khung đỡ để biết tình trạng.

Nhà cấp 4 cũ thường không có giằng tường đầy đủ. Vết nứt dọc góc nhà, nứt chéo trên cửa sổ báo hiệu lún móng. Gõ thử tường xem lớp vữa có bong không.

Nền thấp so với sân dễ hút ẩm, chân tường mốc đen. Mùa nồm đầu năm, vùng đồi ẩm nhiều. Hỏi chủ nhà đã chống thấm chân tường chưa, nền lát gạch hay láng xi măng.

Sân rộng dùng phơi thóc, sắn, chè. Vườn sau có cây ăn quả, cây lấy gỗ. Xem phần vườn được ghi là đất gì trên sổ, cây lâu năm có tính vào giá bán không.

Ở thôn Bài, thôn Rùa của xã Yên Bài, đồng bào Mường vẫn giữ một số nhà sàn gỗ. Có gia chủ xây nhà cấp 4 mới bên cạnh, giữ nhà sàn làm kho hoặc chỗ tiếp khách. Hỏi kỹ nếu nhà sàn có nằm trong thửa bán.

Căn quá cũ, móng yếu thì đập đi xây lại có khi hợp lý hơn. Căn còn chắc thì chỉ cần thay mái, làm lại bếp, nhà vệ sinh. Mời thợ địa phương xem giúp và báo khối lượng, ghi lại từng hạng mục để so với vài thợ khác.

Dây điện đi nổi, cầu dao kiểu cũ là chuyện hay gặp. Ống nước mạ kẽm lâu năm gỉ sét. Nên dự trù thay mới toàn bộ hệ thống trước khi dọn về ở.

  • năm xây, năm sửa mái gần nhất;
  • giếng hay nước máy, nước có trong không;
  • khoảng cách tới trường, trạm y tế, chợ;
  • đường vào nhà có dốc, có ngập không.

Đối chiếu diện tích, hình dạng thửa với thực tế. Cán bộ địa chính xã Yên Bài có thể cho biết thửa vướng quy hoạch gì. Thửa vướng hành lang tỉnh lộ hay đất rừng cần lưu ý.

Nhà ở các thôn của Vân Hòa cũ có sổ ghi xã Vân Hòa, huyện Ba Vì. Sổ vẫn có giá trị. Khi sang tên, cơ quan đăng ký đất đai cập nhật địa chỉ mới thuộc xã Yên Bài.

Bên mua, bên bán cùng ra công chứng viên ký văn bản sang nhượng. Ghi rõ tài sản gắn liền gồm nhà, công trình phụ, cây trồng. Biên bản bàn giao nên có chữ ký của cả hai.

Thuế thu nhập do người bán chịu, lệ phí trước bạ do người mua chịu, trừ khi hai bên thỏa thuận khác. Cán bộ thuế tính số tiền dựa trên giá trong hợp đồng và bảng giá đất.

Ngoài tiền mua, dự trù tiền sửa mái, làm nhà vệ sinh, kéo đường nước, dựng tường rào. Với căn quá cũ, tiền sửa chữa có khi gần bằng xây mới.

Người về hưu thích nhà thấp tầng, gia đình làm nông cần sân rộng, người muốn mua trước rồi xây dần. Nhà một tầng cũng tiện cho người cao tuổi đi lại.

Mùa hè, nhà một tầng mái tôn hấp nắng, trong nhà nóng. Làm thêm lớp trần thạch cao, trồng giàn cây trước hiên giúp mát hơn. Mùa đông, gió lùa qua khe cửa gỗ cũ, cần thay khung kín hơn.

Ở xã Yên Bài, sương mù và độ ẩm cao đầu năm làm tường loang. Sơn chống thấm mặt ngoài và nâng nền là hai việc hay được làm đầu tiên khi sửa nhà cấp 4.

Đất rộng nên nhiều chủ mới xây nối thêm phòng ngủ, nhà vệ sinh khép kín. Phần nối cần móng riêng, tránh đè lên móng cũ gây nứt. Hỏi xã xem phần xây thêm có cần khai báo không.

Nhiều gia đình chọn xây thêm một gian bếp tách rời, mái thấp, có cửa sổ lớn để khói thoát nhanh. Cách này giữ cho gian chính sạch, mát, đồng thời tận dụng phần sân bên hông vốn rộng ở các thôn của xã Yên Bài.

Những căn một tầng có sân, có vườn đang rao ở xã Yên Bài được gom trên Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Yên Bài; có thêm căn khác ở mục nhà ở.

Khoanh ba bốn căn từ Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Yên Bài để xem cùng một ngày, so sánh mái, tường, nền ngay tại chỗ.