Trong các thôn của xã Hát Môn, nhà cấp 4 vẫn chiếm một phần đáng kể. Đó là những căn một tầng mái ngói hoặc mái tôn, sân gạch rộng, bếp và nhà vệ sinh tách ra phía sau.

Người mua thường là gia đình trẻ cần chỗ ở sớm, hoặc người muốn giữ lại nền để sau này dựng nhà mới.

Phần dưới đây liệt kê những gì nên xem kỹ ở một căn nhà cấp 4.

Ven quốc lộ 32 và quanh các làng may, nhà nhiều tầng đã thay thế phần lớn nhà cũ. Ngược lại, ở Hiệp Thuận, Ngọc Tảo, Tam Thuấn hay các xóm xa trục chính, nhà một tầng có sân vườn vẫn khá nhiều, phần lớn dựng từ vài chục năm trước.

Một số nhà đã thay mái ngói bằng tôn lạnh để chống dột. Kiểu mái này nhẹ, ít bảo dưỡng nhưng cần lớp cách nhiệt bên dưới để phòng không quá nóng.

Mái ngói lâu năm dễ trượt viên, mục li tô, dột khi mưa to. Mái tôn thì nóng hầm vào mùa hè và ồn khi mưa. Ngước nhìn trần từ trong nhà, tìm vệt nước loang, vết mốc đen. Nếu cần lợp lại toàn bộ, hãy hỏi thợ địa phương báo khối lượng công việc.

Nhà cấp 4 thời trước thường làm móng gạch nông. Quan sát chân tường xem có vệt ẩm, vữa bong, vết nứt xiên. Nền nhà thấp hơn sân hay đường thôn sẽ đọng nước khi mưa, lâu dần làm mục chân cửa gỗ.

  • trần, tường có vết nứt hay ố;
  • dây điện đi nổi, ổ cắm cũ;
  • giếng khoan, bể chứa còn sạch;
  • bể phốt, nhà tắm dùng được;
  • cửa gỗ có mối mọt không.

Bếp, nhà tắm, chuồng gà hay kho chứa đồ thường dựng sau, tách khỏi nhà chính. Đối chiếu với sơ đồ trên sổ để biết phần nào đã được ghi nhận. Phần chưa ghi có thể phải xin công nhận bổ sung nếu muốn giữ lại lâu dài.

Dây điện nhỏ, nối tạm qua nhiều đoạn không chịu nổi điều hòa, bình nóng lạnh. Tính khoản đi lại dây âm tường, lắp aptomat chống giật cho khu bếp và nhà tắm. Hỏi luôn tải của công tơ hiện có.

Ở xã Hát Môn, nhiều gia đình chọn cách sửa nhẹ để ở trước, gom đủ điều kiện rồi mới xây lại. Cách này giúp có chỗ ở ngay mà không phải thuê nhà tạm trong thời gian thi công.

Nếu móng còn chắc, khung tường ổn, có thể thay mái, lát nền và ở ngay. Nếu tường nứt sâu, mái mục nhiều, dỡ đi xây lại có khi tiết kiệm hơn về lâu dài. Mời một người thợ xây trong vùng cùng đi xem để ước tính từng phương án.

Dựng lại nhà ở vùng nông thôn có thể cần xin phép, tùy vị trí và quy hoạch khu vực. Đến bộ phận một cửa ở trụ sở xã Hát Môn hỏi điều kiện trước khi phá dỡ, tránh bị đình chỉ khi công trình đang làm dở.

Nhà cấp 4 ở xã Hát Môn thường gắn với họ hàng sống quanh xóm. Mua một căn ở xã Hát Môn đôi khi là bước vào cả một cộng đồng thân quen, nơi hàng xóm sẵn sàng giúp nhau.

Ưu điểm lớn của nhà cấp 4 trong thôn là sân rộng, đủ chỗ phơi đồ, đỗ xe, cho trẻ chơi. Kiểm tra tường rào thuộc thửa nhà mình hay nhà bên, cây to có tán đè lên mái không, cổng có mở thẳng ra ngõ đông xe không.

Đo đoạn ngõ hẹp nhất từ đường liên thôn vào cổng. Khi xây lại, xe chở cát, gạch cần vào sát công trình; nếu không, phải trung chuyển bằng xe cải tiến, tốn thêm nhân công và thời gian.

Nhà cấp 4 cạnh xóm thợ may hay xóm thợ mộc nghe tiếng máy gần như cả ngày. Đổi lại, khu này đông người, dịch vụ ăn uống, tạp hóa nhiều. Cân nhắc nhịp sống mình muốn trước khi chọn.

Nhà cấp 4 lâu năm hay là tài sản của cả hộ hoặc do ông bà để lại. Cần đủ chữ ký của các thành viên có quyền, kèm văn bản khai nhận nếu người đứng tên cũ đã mất. Đối chiếu tên xã cũ trên sổ với địa chỉ hiện tại.

Hỏi xã về quy hoạch của thửa, nhất là khi nhà gần cụm công nghiệp, gần quốc lộ 32 hay gần di tích. Căn sát đền Hát Môn, đình Hạ Hiệp nhiều khả năng chỉ được dựng thấp tầng nếu làm lại.

Giấy cọc nên ghi rõ hiện trạng nhà, đồ đạc để lại. Ký hợp đồng có công chứng, kê khai thuế, lệ phí, nộp bộ đề nghị đổi tên chủ ở xã. Chụp ảnh hiện trạng ngày bàn giao để đối chiếu khi cần.

Nhà cấp 4 rao bán ở xã Hát Môn thường xuyên xuất hiện ở Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Hát Môn; còn danh mục nhà ở mở ra lựa chọn ở các vùng quanh đó.

Ghi lại dăm căn từ Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Hát Môn, chờ một hôm trời mưa ghé xem để biết mái còn kín hay đã dột.