Xã Phúc Lộc có diện tích lớn là đất nông nghiệp, trong đó vườn cây ăn quả chiếm phần đáng kể. Nhiều hộ muốn bán bớt vườn, nhiều người khác lại tìm mua một mảnh để trồng cây, làm nơi nghỉ cuối tuần hoặc giữ đất cho con cháu.
Phần dưới trình bày những điểm chính khi mua loại đất này.
Đất vườn gồm những loại nào
Trên giấy chứng nhận, đất vườn có thể mang ký hiệu cây lâu năm, cây hằng năm khác, hoặc là phần vườn trong cùng thửa với đất ở. Từng loại đi kèm những điều kiện khác nhau về thời hạn và khả năng chuyển sang đất ở.
Những cây trồng chủ lực
- bưởi Tam Vân;
- chanh Vân Hà;
- chuối Vân Nam, sản phẩm OCOP 4 sao năm 2024;
- nho Xuân Đình;
- ổi và rau an toàn ở nhiều thôn.
Vườn ở khu Nam Hà
Nam Hà cũ rộng nhất xã, 11,40 km², với hai thôn Vân Hà và Vân Nam. Nơi đây gắn với chanh và chuối. Vườn ở khu này thường liền thửa, rộng, có mương nhỏ dẫn nước. Hỏi kỹ mùa nào nước dâng, vườn từng bị ngập bao lâu.
Vườn ở Xuân Đình
Xuân Đình cũ có 9,12 km², được biết đến với nho, ổi và rau. Vườn ở đây chia nhỏ hơn, xen trong khu dân cư. Người mua có thể tìm được thửa vừa có đất ở, vừa có vườn sau nhà, thuận tiện cho việc trông nom.
Đất vườn liền nhà và đất ngoài đồng
Vườn trong cùng thửa với đất ở thuận cho việc chuyển mục đích sau này. Đất trồng cây ngoài đồng thì thường chỉ dùng để canh tác. Đừng mua đất ngoài đồng với kỳ vọng xây nhà nếu chưa có văn bản xác nhận của cơ quan có thẩm quyền.
Ai được nhận chuyển nhượng
Người không trực tiếp sản xuất nông nghiệp vẫn có thể bị giới hạn khi nhận chuyển nhượng đất trồng lúa. Với đất trồng cây lâu năm, điều kiện thoáng hơn nhưng vẫn có hạn mức. Hỏi cán bộ địa chính xã Phúc Lộc về trường hợp cụ thể của mình.
Kiểm tra đất và cây
Bốc một nắm đất xem màu, độ tơi. Nhìn tán cây có xanh, nhiều quả không. Hỏi chủ vườn cây được bao nhiêu năm tuổi, bón phân gì, có từng dùng thuốc mạnh không. Cây già cỗi thì phải tính chi phí trồng lại.
Nước cho vườn cây
Cây ăn quả cần tưới đều. Xem vườn lấy nước từ mương thủy lợi, giếng khoan hay ao. Hỏi lịch bơm nước chung của thôn, chi phí thủy lợi hằng năm, đường ống đi qua đất nhà ai.
Lối chở nông sản
Mùa thu hoạch cần xe ba gác hoặc xe tải nhỏ vào tận vườn. Bờ vùng, bờ thửa hẹp chỉ đi bộ được thì việc vận chuyển vất vả. Ưu tiên mảnh có lối đi chung đã được ghi trên bản đồ địa chính.
Lán trông vườn
Nhiều chủ dựng lán nhỏ để trông vườn, cất dụng cụ. Công trình phục vụ sản xuất trên đất nông nghiệp có quy định riêng, không được biến thành nhà ở. Hỏi xem lán hiện có đã được phép chưa, tránh bị yêu cầu tháo dỡ.
Chuyển sang đất ở
Muốn đổi một phần vườn thành đất ở, thửa đó phải phù hợp quy hoạch sử dụng đất của xã Phúc Lộc và kế hoạch hằng năm. Người sử dụng nộp đơn, chờ quyết định cho phép và nộp tiền sử dụng đất tính trên bảng giá đất.
Hợp đồng và sang tên
Hợp đồng chuyển nhượng đất vườn cũng phải công chứng và đăng ký biến động như đất ở. Nếu trên đất còn cây đang cho quả, ghi rõ trong hợp đồng ai được thu hoạch vụ hiện tại.
Vườn ở Sen Phương và Vân Phúc
Ngoài Nam Hà và Xuân Đình, khu Sen Phương cũ với 7,85 km² và Vân Phúc cũ với 5,27 km² cũng có nhiều vườn nhỏ quanh nhà. Ở xã Phúc Lộc, vườn sát khu dân cư thuận cho việc trông coi hằng ngày, ít bị mất trộm quả.
Thu hoạch và tiêu thụ
Hỏi chủ vườn mỗi vụ bán cho ai, thương lái đến tận nơi hay phải chở ra chợ. Một số hộ ở xã Phúc Lộc tham gia làm sản phẩm OCOP, có đầu ra ổn định. Người mua mới có thể tiếp nối mối hàng nếu chủ cũ giới thiệu.
Chi phí duy trì vườn
Hằng năm vườn tốn công tỉa cành, phân bón, thuốc phòng sâu, tiền nước tưới và thuế sử dụng đất nông nghiệp nếu có. Tính trước các khoản này để không bất ngờ, nhất là khi chưa quen việc nhà nông.
Đo đạc và cắm mốc vườn
Vườn rộng thường có ranh là bờ đất, hàng cây hoặc rãnh nước, dễ lệch đi sau nhiều mùa vụ. Thuê người đo đạc xác định lại diện tích, cắm mốc bê tông ở các góc. Mời chủ các thửa liền kề ký xác nhận để giấy tờ sau này khớp với thực địa ở xã Phúc Lộc.
Tìm đất vườn xã Phúc Lộc
Những mảnh vườn đang rao ở xã Phúc Lộc có mặt trên Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Phúc Lộc; ai muốn so sánh với ruộng vườn vùng khác có thể vào mục đất nông nghiệp.
Dò qua tin vườn ở Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Phúc Lộc, sau đó đến xem đúng mùa quả chín để biết sức cây và lối chở hàng.