Đất trồng màu là những thửa canh tác cây ngắn ngày như rau, củ, bắp, đậu. Đây là nghề nuôi sống phần đông hộ dân ở xã Quảng Lập từ khi những lớp người khai hoang đầu tiên đặt chân tới. Bài viết giúp bạn chọn một thửa ruộng màu biết sinh lời.
Rau củ là nghề chính
Vùng Đơn Dương cũ nổi tiếng cung ứng rau cho các tỉnh phía nam. Ở Quảng Lập, cà rốt, bắp cải, hành, khoai tây và nhiều loại rau ăn lá được trồng gối vụ quanh năm. Ruộng màu vì vậy luôn được khai thác liên tục, ít khi bỏ trống.
Đất đỏ và đất phù sa
Phía gần sông Đa Nhim có dải đất phù sa mịn, tơi xốp, giữ ẩm tốt. Lên cao hơn là đất đỏ bazan pha sỏi. Mỗi loại hợp với nhóm cây riêng: phù sa cho rau ăn lá, đất đỏ cho củ và bắp. Hỏi chủ ruộng các vụ đã trồng gần nhất.
Nhìn tầng đất mặt
Lấy xẻng đào thử một hố nhỏ. Tầng mặt sẫm màu, nhiều mùn, có giun là đất khỏe. Nếu chỉ vài phân đã gặp sỏi hoặc lớp sét cứng, cây khó phát triển rễ. Đất bị rửa trôi trên dốc thường mỏng hơn đất chân đồi.
Nước tưới là sống còn
Rau cần nước gần như mỗi ngày trong mùa khô. Ruộng màu tốt phải có nguồn nước gần: kênh mương, ao chứa hoặc giếng. Vùng này có hồ thủy lợi Proh cung cấp nước cho một phần diện tích canh tác. Hỏi thửa nằm ở đầu hay cuối tuyến mương để biết mùa cạn có đủ nước không.
Hệ thống tưới đã có
Nhiều ruộng đã lắp đường ống chính, béc phun mưa, máy bơm. Khi mua, thỏa thuận rõ thiết bị nào đi kèm. Máy bơm cũ cần chạy thử, ống nhựa phơi nắng lâu dễ giòn vỡ.
Luân canh để đất không bạc
Trồng một loại cây liên tục nhiều năm làm đất kiệt và tích tụ mầm bệnh. Người làm lâu năm thường xoay vòng rau ăn lá, rau ăn củ, rồi một vụ bắp hoặc đậu để cải tạo. Lịch sử canh tác của thửa đất là thông tin đáng hỏi.
Những câu nên hỏi người bán
Một danh sách ngắn trước khi trả lời:
- Vụ gần nhất trồng gì, thu bao nhiêu.
- Đã bón vôi, phân chuồng lần cuối khi nào.
- Ruộng có bị ngập khi mưa lớn không.
- Có ai đang thuê hoặc mượn canh tác không.
Đường ra ruộng
Ruộng màu cần xe chở phân vào, chở nông sản ra. Bờ ruộng hẹp chỉ đủ xe máy sẽ tốn công gánh vác. Ưu tiên thửa nằm sát đường bê tông nội đồng, nhất là ở những cánh đồng đã có trục bê tông chạy giữa.
Thời vụ trong năm
Mùa khô từ cuối năm tới tháng tư là chính vụ rau, ít sâu bệnh, rau đẹp. Mùa mưa trồng khó hơn, dễ úng và thối, nhưng hàng hiếm nên bán được. Biết lịch thời vụ giúp bạn quyết định nhận ruộng vào lúc nào.
Đất màu trên sổ
Trên giấy chứng nhận, ruộng màu thường ghi là đất trồng cây hằng năm khác, ký hiệu BHK, hoặc đất chuyên trồng lúa nếu trước kia là ruộng nước. Loại đất quyết định việc có được trồng cây lâu năm hay đào ao trên đó không.
Hạn mức nhận chuyển nhượng
Luật hiện hành đặt mức trần cho phần ruộng vườn mà mỗi người được gom về tay mình. Phần lớn người mua lẻ ở Quảng Lập chưa chạm tới mức này. Nếu định gom nhiều thửa làm trang trại, nên hỏi trước cơ quan đất đai.
Thuê người làm
Nếu không trực tiếp canh tác, bạn có thể giao khoán cho hộ trong thôn. Hình thức thường thấy là chia sản phẩm hoặc nhận khoản cố định mỗi vụ. Ghi rõ thỏa thuận bằng giấy, nêu ai chịu phân bón, giống và chi phí nước.
Nông nghiệp công nghệ cao
Một số hộ đã dựng nhà màng, nhà lưới để trồng rau sạch, dưa lưới. Muốn làm theo, cần đất bằng, nước ổn định và điện ba pha gần. Xây nhà màng trên đất nông nghiệp phải tuân theo quy định về công trình phục vụ sản xuất.
Bảo vệ đất khỏi xói mòn
Ruộng trên dốc nên làm bờ đồng mức, trồng cỏ chắn ở mép, tránh cày theo chiều dốc. Mưa cao nguyên lớn và kéo dài, chỉ một mùa không che chắn đã cuốn đi lớp đất mặt màu mỡ.
Chi phí đầu vào mỗi vụ
Một vụ rau cần giống, phân chuồng hoai, phân hóa học, thuốc bảo vệ thực vật, tiền điện bơm và công lao động. Hộ mới làm thường chi nhiều hơn dự tính vì chưa quen liều lượng. Học hỏi hàng xóm cùng cánh đồng là cách nhanh nhất để giảm hao hụt trong những vụ đầu.
Bán nông sản ở đâu
Rau củ của xã được thu gom tại ruộng hoặc tại các điểm sơ chế ven đường liên thôn. Một số hợp tác xã ký hợp đồng bao tiêu với siêu thị, yêu cầu ghi nhật ký canh tác. Tham gia nhóm sản xuất giúp hộ nhỏ dễ tìm đầu ra ổn định hơn.
Lợi thế của xã Quảng Lập
Người dân có truyền thống trồng màu, sẵn thợ làm, sẵn thương lái. Việc mua giống, phân, thuốc không phải đi xa. Đây là điểm cộng lớn cho người mới bắt đầu làm nông.
Tìm đất trồng màu Quảng Lập
Muốn xem các thửa ruộng màu xã Quảng Lập đang tìm chủ mới, hãy mở Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Xã Quảng Lập; danh mục đất nông nghiệp giúp bạn so thêm ở xã khác.