Đất thổ cư tại xã Hương Sơn trải trên những cánh đồng thấp của bốn xã cũ An Tiến, Hùng Tiến, Vạn Tín và Hương Sơn, xen giữa ruộng lúa, ao sen và chân núi đá vôi. Phần lớn là đất gia đình đã ở lâu đời, nay được tách thửa hoặc chuyển nhượng.
Vì nằm trong vùng có danh thắng chùa Hương, việc mua đất ở đây cần thêm vài bước kiểm tra so với nơi khác. Bài viết đi qua những bước đó, không đề cập tới giá.
Đất ở trong thôn và đất ven núi
Lô đất trong thôn đồng bằng thường bằng phẳng, đã có đường bê tông, điện lưới. Lô gần chân núi có cảnh quan đẹp nhưng địa hình dốc, nền đá hoặc đất lẫn sỏi.
Người mua cần xác định mình cần chỗ ở ổn định hay muốn khai thác cảnh quan, từ đó khoanh vùng tìm kiếm phù hợp.
Phân biệt đất ở với đất rừng, đất nông nghiệp
Xã Hương Sơn có diện tích rừng tự nhiên lớn. Nhiều mảnh đất đồi, đất trồng cây không phải là đất ở và không được xây nhà.
Trên giấy chứng nhận, hãy tìm dòng ghi mục đích sử dụng. Chỉ phần ghi đất ở nông thôn mới được xây nhà ở mà không phải xin chuyển mục đích.
Khu vực bảo vệ di tích quốc gia đặc biệt
Quần thể di tích danh thắng chùa Hương được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt, đi kèm vùng bảo vệ với quy định xây dựng riêng. Lô đất nằm trong hoặc sát vùng này có thể bị giới hạn.
Trước khi đặt cọc, cần xin thông tin quy hoạch và hỏi rõ lô đất có thuộc khu vực bảo vệ di tích hay không.
Danh mục kiểm tra trước khi mua
Các bước tối thiểu cho một giao dịch an toàn:
- Đọc bản gốc sổ, đối chiếu chủ đất.
- Xem mục đích sử dụng của từng phần diện tích.
- Hỏi quy hoạch và ranh giới rừng.
- Xác minh không có tranh chấp, kê biên.
- Lập giấy cọc có điều kiện hoàn tiền.
Lối vào và đường xe
Ở vùng ven núi, nhiều lô chỉ tiếp cận qua đường đất nhỏ hoặc bờ ruộng. Lối vào chưa được ghi trên bản đồ địa chính là rủi ro lớn khi xây dựng.
Đo chiều rộng lối đi và hỏi hàng xóm về quyền đi lại chung. Xe chở vật liệu không vào được sẽ đẩy chi phí xây nhà lên đáng kể.
Nền đất và nước từ sườn núi
Mưa lớn ở vùng núi đá vôi có thể tạo dòng chảy mạnh từ sườn xuống chân núi. Lô đất nằm trên đường thoát nước tự nhiên dễ bị ngập hoặc xói.
Quan sát vết nước cũ trên tường nhà bên cạnh và hỏi người dân về những trận mưa to gần đây để đánh giá nguy cơ.
Hạ tầng điện, nước sinh hoạt
Thôn đồng bằng phần lớn đã có điện lưới, còn lô sát núi có thể phải kéo đường dây xa. Nguồn nước có nơi dùng giếng khoan, có nơi đã có nước máy.
Hỏi trước chi phí kéo điện, lắp công tơ và nguồn nước để tránh bất ngờ khi bắt đầu xây.
Đất ở để làm homestay hay dịch vụ
Một số người mua đất ở xã Hương Sơn với ý định làm nhà nghỉ nhỏ phục vụ khách. Muốn kinh doanh lưu trú cần đáp ứng điều kiện về xây dựng, phòng cháy và đăng ký kinh doanh.
Người mua nên tìm hiểu kỹ các quy định này trước, vì không phải lô đất nào cũng phù hợp cho mục đích kinh doanh.
Ghi địa chỉ mới khi sang tên
Sổ cũ ghi tên xã An Tiến, Hùng Tiến, Vạn Tín hoặc Hương Sơn trước sắp xếp. Văn bản chuyển nhượng mới dùng địa danh xã Hương Sơn cùng tên thôn, số thửa.
Giữ bản sao giấy tờ cũ giúp thuận tiện giải thích nếu có điểm chưa khớp.
Thuế, phí và chi phí đo đạc
Bên mua còn phải lo lệ phí trước bạ cùng các khoản phí thẩm định, công chứng. Nếu ranh thực tế lệch sổ, phải đo đạc lại trước khi sang tên.
Hai bên nên thống nhất từ đầu ai chịu thuế thu nhập cá nhân phát sinh.
Ai nên mua đất thổ cư ở đây
Người muốn xây nhà ở lâu dài trong vùng quê yên bình, gia đình có gốc gác địa phương và hộ định làm dịch vụ nhỏ là những nhóm phù hợp với đất thổ cư xã Hương Sơn.
Hướng nhìn núi và cảnh quan lô đất
Lô đất nhìn ra dãy núi đá hay cánh đồng sen là điểm cộng về cảnh quan ở xã Hương Sơn. Tuy vậy, hướng nhà cần tính cả nắng chiều và gió mùa đông bắc thổi qua thung lũng.
Đứng tại lô đất vào sáng sớm và cuối chiều giúp hình dung ánh sáng, bóng núi đổ xuống và độ thoáng thực tế của khu đất trước khi thiết kế nhà.
Tìm đất thổ cư xã Hương Sơn
Lô đất ở trong các thôn của vùng chùa Hương hiện được rao ở Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Hương Sơn. Để so sánh rộng hơn, xem thêm danh mục đất khu dân cư.
Với mỗi lô trên Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Hương Sơn, ghi chú mục đích sử dụng đất trước khi hẹn xem.