Nói tới Đơn Dương là nói tới rau. Xà lách, cà chua, bắp cải, súp lơ từ đây đi khắp các chợ đầu mối phía Nam. Sau sắp xếp, phần lớn vùng rau ấy thuộc xã Đơn Dương mới, khiến đất nông nghiệp thành loại tài sản được hỏi nhiều nhất.

Xã Đạ Ròn cũ có khoảng một nghìn héc ta trồng rau. Hơn trăm năm mươi héc ta canh tác theo hướng an toàn, liên kết với hợp tác xã và tổ hợp tác. Ruộng ở đây bằng phẳng hơn, đường nội đồng đã được làm khá nhiều.

Sáu thôn Suối Thông là lõi sản xuất rau. Tổ hợp tác Suối Thông B ra đời từ năm 2007, mỗi ngày giao vài tấn rau cho hệ thống siêu thị. Thửa đất nằm trong cụm này thường có sẵn giếng, nhà lưới và kinh nghiệm canh tác của chủ cũ.

Nhiều ruộng đã có nhà kính trồng xà lách cao cấp, cà chua bi, ớt ngọt, dưa leo. Khung nhà, màng phủ, hệ tưới nhỏ giọt là phần đầu tư lớn. Khi mua, xem tuổi khung, tình trạng màng và hỏi lần thay gần nhất.

Bên cạnh nhà kính vẫn còn nhiều ruộng rau ngoài trời. Loại này rẻ đầu tư hơn nhưng chịu rủi ro mưa lớn, sâu bệnh. Người mới làm thường bắt đầu từ ruộng ngoài trời, sau đó mới dựng nhà lưới từng phần.

Tu Tra có địa hình đồi nhiều hơn, đất rẫy, đất trồng cây lâu năm chiếm phần lớn. Hồ Ma Đanh cung cấp nước tưới cho một phần diện tích. Đường giao thông nông thôn vào hồ được đầu tư năm 2025, giúp xe chở nông sản ra vào dễ dàng.

  • Đất trồng cây hằng năm khác: rau, củ, hoa.
  • Đất trồng lúa: còn ít, hạn chế chuyển đổi.
  • Đất trồng cây lâu năm: cà phê, cây ăn trái.
  • Đất nuôi trồng thủy sản: ao, hồ nhỏ trong thửa.

Rau cần nước gần như mỗi ngày. Giếng khoan là nguồn chính, nhưng mực nước ngầm hạ sâu vào mùa khô. Thửa có ao chứa, đường ống dẫn từ hồ thủy lợi hoặc quyền dùng chung kênh mương sẽ an toàn hơn cho mùa vụ.

Ruộng trồng rau liên tục nhiều năm có thể bị chai, tồn dư phân bón. Hỏi chủ về lịch luân canh, việc bón vôi, phân hữu cơ. Có thể lấy mẫu đất đi phân tích, như cách các tổ VietGAP vẫn làm trước mỗi vụ.

Thương lái thu mua tận ruộng là chuyện thường ngày ở xứ rau. Bên cạnh đó có các hợp tác xã ký hợp đồng bao tiêu. Người mua đất mới nên tìm hiểu các kênh này ngay từ đầu, trước cả khi xuống giống vụ đầu.

Ruộng ở khu Suối Thông thường chia thành thửa vài nghìn mét vuông. Gom nhiều thửa thành một khu lớn thì phải tính trước giới hạn diện tích ruộng mà mỗi người được nhận, kẻo phần dôi ra không sang tên được.

Nhà kho chứa phân, chòi canh nhỏ trên ruộng thường được chấp nhận ở mức tạm. Nhà ở kiên cố phải có phần đất ở hợp lệ. Nhiều người mua cả cụm: một thửa đất ở ven đường và ruộng phía sau.

Đi xem vào mùa mưa để biết chỗ úng, đường lầy. Mùa khô thì kiểm tra giếng và nguồn nước. Gặp hàng xóm hai bên hỏi chuyện canh tác, chuyện ranh giới và lối đi nội đồng, những thông tin mà tin rao ít khi nhắc tới.

Xà lách Đơn Dương có tiếng từ lâu, nhiều nông hộ nay chuyển sang các giống cao cấp như xà lách thủy tinh, xà lách Mỹ trong nhà kính. Bên cạnh đó còn có bí mì sợi, súp lơ, dưa leo baby và cây gia vị kiểu Âu.

Các cửa hàng vật tư, vườn ươm cây giống rau nằm rải rác dọc Quốc lộ 27 và trong các thôn rau. Mua đất gần những điểm này giúp tiết kiệm công đi lại mỗi vụ. Cây con khỏe, sạch bệnh là bước đầu của một vụ rau tốt.

Mùa thu hoạch cần nhiều người cắt, phân loại, đóng thùng. Đơn Dương có đông dân, nguồn lao động địa phương khá dồi dào. Tuy vậy vào cao điểm, công thợ vẫn khan, chủ ruộng nên đặt người trước.

Mưa lớn kéo dài làm thối gốc, sâu bệnh bùng phát. Nắng gắt đầu năm làm rau ngoài trời cháy lá. Nhà kính giảm rủi ro nhưng chi phí cao. Người mua đất xã Đơn Dương nên cân bằng giữa ruộng ngoài trời và nhà lưới.

Hồ sơ đăng ký nộp tại bộ phận một cửa của xã Đơn Dương. Cần sổ gốc, hợp đồng công chứng, giấy tờ tùy thân. Nếu thửa đo đạc lại có chênh lệch, cán bộ địa chính sẽ hướng dẫn chỉnh lý trước khi cấp sổ mới.

Ruộng rau, đất nhà kính đang rao trong xã Đơn Dương có ở Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Xã Đơn Dương; tham khảo thêm nhóm đất nông nghiệp trên trang.