Phần lớn địa hình xã Lạc Dương là đồi và núi. Những sườn thoải gần khu dân cư đã thành rẫy từ lâu, phần cao hơn là rừng. Người tìm đất đồi ở đây thường muốn một khoảng trời rộng, khí hậu mát và chút yên tĩnh xa phố.
Độ cao và hình dạng sườn
Địa hình trải từ khoảng 1.100 mét ở các thung lũng lên tới hơn 2.000 mét ở dãy núi phía bắc. Sườn ở Đạ Nhim thường dốc, có nhiều bậc tự nhiên. Phía Đạ Sar thoải hơn, xen kẽ với thung lũng rau hoa.
Rẫy trên đồi đang trồng gì
Đồi thấp gần thôn phần nhiều trồng cà phê, ngô, đậu hoặc hồng. Một số hộ đã chuyển sang bơ và cây ăn trái khác. Đồi trống, cỏ tranh mọc dày, thường là đất bỏ hoang vài năm hoặc đất chờ trồng lại sau khi cây già.
Đồi nào có thể mua bán
Chỉ phần đồi đã được cấp giấy chứng nhận cho hộ gia đình mới chuyển nhượng được. Đồi thuộc lâm phần của vườn quốc gia, ban quản lý rừng phòng hộ hay đất do xã quản lý thì không. Bản đồ địa chính của xã là chỗ dựa để phân biệt.
Vườn quốc gia ở sát bên
Vườn quốc gia Bidoup – Núi Bà đặt trụ sở trên địa bàn xã Lạc Dương, bao trùm nhiều dãy núi cao. Đất đồi giáp ranh vườn có cảnh đẹp, nhưng mọi hoạt động chặt cây, san ủi đều bị kiểm soát chặt. Hỏi kiểm lâm địa bàn trước khi làm gì lớn.
Xói mòn sau mùa mưa
Mưa lớn kéo dài nhiều tháng khiến lớp đất mặt trên sườn dốc dễ bị rửa trôi. Dấu hiệu dễ thấy là rãnh nước sâu, gốc cây lộ rễ, đất đỏ dồn xuống chân đồi. Thửa có bờ cỏ giữ đất, có rãnh thoát nước sẵn sẽ đỡ tốn công cải tạo.
Làm đường lên đồi
Mở một con đường đất lên đỉnh đồi cần máy múc, tốn công và phải xin phép nếu đụng đến đất nông nghiệp của người khác. Đồi đã có lối mòn rộng, xe máy lên được, sẽ tiết kiệm đáng kể thời gian chuẩn bị.
Nguồn nước trên cao
Nước là điểm yếu của đất đồi. Giếng khoan trên đỉnh thường phải sâu, lưu lượng không ổn định. Nhiều hộ dẫn nước từ khe suối phía trên bằng ống nhựa dài vài trăm mét. Hỏi xem nguồn nước đó có đang dùng chung với ai không.
Hướng nắng và gió
Sườn nhìn về phía đông đón nắng sớm, tốt cho cây trồng. Sườn hướng bắc lạnh hơn, sương tan chậm. Gió mùa đông bắc thổi mạnh qua các đèo cao, nhà dựng trên đỉnh trống cần tường dày và cửa kín.
Tầm nhìn và sự riêng tư
Từ các đồi quanh Đạ Nhim có thể nhìn xuống thung lũng sông Đa Nhim và các dãy núi xa. Đây là điểm cuốn hút chính. Tuy vậy, đồi xa thôn đồng nghĩa với ít hàng xóm, an ninh, chuyện điện nước và đi lại đều phải tự lo nhiều hơn.
Kiểm tra ranh giới bằng chân
- Đi hết chu vi thửa đất cùng chủ cũ và hộ giáp ranh.
- Đối chiếu từng góc với sơ đồ trên giấy chứng nhận.
- Chụp lại cột mốc, cây làm mốc, bờ đá có sẵn.
- Ghi nhận các lối đi đang có người khác dùng qua thửa.
Xây nhà trên đất đồi
Muốn xây nhà, ít nhất một phần thửa phải là đất ở nông thôn. Nếu cả thửa là đất trồng cây lâu năm, phải làm thủ tục chuyển mục đích với Ủy ban xã, còn tùy quy hoạch. Móng nhà trên sườn dốc cần kè chắn, tốn kém hơn đất bằng.
Đồi gần quốc lộ hay đồi sâu
Đồi nằm sát Quốc lộ 27C dễ tiếp cận, thuận chở vật liệu, nhưng tiếng xe và bụi sẽ có. Đồi sâu trong thôn yên tĩnh hơn, cảnh quan nguyên vẹn, nhưng việc xây dựng hay sửa chữa đều mất thời gian. Mỗi lựa chọn hợp với một kiểu người.
Khi người bán là đồng bào tại chỗ
Nhiều thửa đồi là đất canh tác lâu đời của gia đình K'Ho. Nên làm việc qua trưởng thôn, có người phiên dịch nếu cần, đọc hợp đồng chậm rãi cho mọi thành viên có tên trên sổ cùng nghe. Minh bạch giúp tránh tranh chấp về sau.
Trồng gì trên đồi mới mua
Ai mua đất ở xã Lạc Dương để ở thường giữ lại hàng cà phê cũ, trồng thêm cây che bóng và vài luống rau cho bữa ăn. Người muốn làm kinh tế có thể hỏi cán bộ khuyến nông xã về giống bơ, hồng, cà phê ghép phù hợp với độ cao từng sườn.
Đồi trong thôn Đạ Chais
Thôn Đạ Chais mới gồm Tu Póh, Đưng K'Si và Klong Klanh cũ, nằm sâu về phía đông bắc. Ở đây núi kề núi, nhiều khe suối đổ về thượng nguồn Đa Nhim. Đất đồi ở cụm này thường rộng, nhưng xa trung tâm xã nhất.
Thời điểm nên đi xem đất
Mùa mưa là lúc dễ nhìn ra chỗ trũng, chỗ trượt, đường lầy. Mùa khô giúp hình dung chuyện nước tưới. Tốt hơn cả là đi hai lần ở hai mùa khác nhau trước khi ký giấy, để không bị bất ngờ.
Tìm đất đồi ở Lạc Dương
Các thửa đất đồi đang rao chuyển nhượng tại xã Lạc Dương được tổng hợp ở Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Xã Lạc Dương; có thể mở thêm mục nhà vườn để xem các khu đã xây sẵn.